
W ramach gruntownej reformy czeskiego prawa imigracyjnego, prezydent Petr Pavel podpisał 18 listopada 2026 roku długo oczekiwaną ustawę o cudzoziemcach. Choć większość przepisów zacznie obowiązywać dopiero 1 stycznia 2029 roku, firmy zatrudniające pracowników spoza UE już teraz analizują szczegóły, ponieważ prawo zasadniczo zmienia sposób ubiegania się o pozwolenia na pobyt oraz odpowiedzialność pracodawców za swoich zagranicznych pracowników.
1. Cyfrowe składanie wniosków przez ICAS – Ministerstwo Spraw Wewnętrznych zastąpi papierowe wnioski nowym Systemem Zarządzania Sprawami Imigracyjnymi (ICAS). Każdy cudzoziemiec otrzyma bezpieczne, internetowe „konto cudzoziemca”, a co najważniejsze, każda organizacja będąca sponsorem będzie miała własny profil ICAS do składania, aktualizowania i monitorowania spraw. Celem jest skrócenie czasu rozpatrywania wniosków i ograniczenie wizyt osobistych, jednak firmy muszą przygotować się na obowiązkowe elektroniczne zgłoszenia oraz surowsze zasady dotyczące jakości danych. Niedopełnienie obowiązku aktualizacji danych w ICAS może skutkować karami.
2. Koncepcja „gwaranta” staje się wiążąca – Pracodawcy (a w niektórych przypadkach uczelnie lub kluby sportowe) automatycznie staną się „gwarantami”, odpowiedzialnymi za to, by cudzoziemiec nadal spełniał cel pobytu, mieszkał pod zadeklarowanym adresem oraz opuścił kraj po wygaśnięciu pozwolenia. Poważne naruszenia, takie jak zatrudnienie osoby bez ważnego statusu, mogą skutkować sześciomiesięcznym zakazem sponsorowania nowych wiz, co może sparaliżować proces rekrutacji.
3. Dłuższy okres przejściowy, wyższe ryzyko niezgodności – Ponieważ ustawa wejdzie w życie głównie w 2029 roku, menedżerowie HR mają dwa lata na przygotowanie się. Niemniej jednak, obecni pracownicy mogą już od pierwszego dnia podlegać nowym przepisom, dlatego pracodawcy powinni jak najszybciej przeprowadzić audyt umów o pracę, potwierdzeń zakwaterowania oraz danych płacowych, aby przesyłanie informacji do ICAS przebiegało bez problemów.
4. Strategiczny wpływ na mobilność talentów – Nowe prawo daje rządowi wyraźne uprawnienia do ustalania krajowych limitów w programach migracji ekonomicznej, takich jak Program Wykwalifikowanego Pracownika. Firmy z branży motoryzacyjnej, IT i logistycznej – zatrudniające łącznie ponad 200 000 obywateli państw trzecich – powinny uważnie śledzić nadchodzące rozporządzenia, aby zabezpieczyć miejsca w limitach.
5. Praktyczne kroki na przyszłość – Firmom zaleca się: (a) zmapowanie, którzy pracownicy będą posiadać długoterminowe pozwolenia w 2029 roku, (b) zaplanowanie budżetu na przegląd prawny procesów HR, (c) wyznaczenie wewnętrznego administratora ICAS oraz (d) przeszkolenie rekruterów w zakresie obowiązków gwaranta i możliwych sankcji.
Choć codzienne zasady pozostają na razie bez zmian, ustawa o cudzoziemcach to największa zmiana w czeskim prawie imigracyjnym od czasu przystąpienia kraju do strefy Schengen. Pracodawcy, którzy rozpoczną planowanie zgodności już w 2026 roku, unikną kosztownych niespodzianek, gdy za nieco ponad dwa lata nastąpi przejście na ICAS i wprowadzenie odpowiedzialności gwaranta.
1. Cyfrowe składanie wniosków przez ICAS – Ministerstwo Spraw Wewnętrznych zastąpi papierowe wnioski nowym Systemem Zarządzania Sprawami Imigracyjnymi (ICAS). Każdy cudzoziemiec otrzyma bezpieczne, internetowe „konto cudzoziemca”, a co najważniejsze, każda organizacja będąca sponsorem będzie miała własny profil ICAS do składania, aktualizowania i monitorowania spraw. Celem jest skrócenie czasu rozpatrywania wniosków i ograniczenie wizyt osobistych, jednak firmy muszą przygotować się na obowiązkowe elektroniczne zgłoszenia oraz surowsze zasady dotyczące jakości danych. Niedopełnienie obowiązku aktualizacji danych w ICAS może skutkować karami.
2. Koncepcja „gwaranta” staje się wiążąca – Pracodawcy (a w niektórych przypadkach uczelnie lub kluby sportowe) automatycznie staną się „gwarantami”, odpowiedzialnymi za to, by cudzoziemiec nadal spełniał cel pobytu, mieszkał pod zadeklarowanym adresem oraz opuścił kraj po wygaśnięciu pozwolenia. Poważne naruszenia, takie jak zatrudnienie osoby bez ważnego statusu, mogą skutkować sześciomiesięcznym zakazem sponsorowania nowych wiz, co może sparaliżować proces rekrutacji.
3. Dłuższy okres przejściowy, wyższe ryzyko niezgodności – Ponieważ ustawa wejdzie w życie głównie w 2029 roku, menedżerowie HR mają dwa lata na przygotowanie się. Niemniej jednak, obecni pracownicy mogą już od pierwszego dnia podlegać nowym przepisom, dlatego pracodawcy powinni jak najszybciej przeprowadzić audyt umów o pracę, potwierdzeń zakwaterowania oraz danych płacowych, aby przesyłanie informacji do ICAS przebiegało bez problemów.
4. Strategiczny wpływ na mobilność talentów – Nowe prawo daje rządowi wyraźne uprawnienia do ustalania krajowych limitów w programach migracji ekonomicznej, takich jak Program Wykwalifikowanego Pracownika. Firmy z branży motoryzacyjnej, IT i logistycznej – zatrudniające łącznie ponad 200 000 obywateli państw trzecich – powinny uważnie śledzić nadchodzące rozporządzenia, aby zabezpieczyć miejsca w limitach.
5. Praktyczne kroki na przyszłość – Firmom zaleca się: (a) zmapowanie, którzy pracownicy będą posiadać długoterminowe pozwolenia w 2029 roku, (b) zaplanowanie budżetu na przegląd prawny procesów HR, (c) wyznaczenie wewnętrznego administratora ICAS oraz (d) przeszkolenie rekruterów w zakresie obowiązków gwaranta i możliwych sankcji.
Choć codzienne zasady pozostają na razie bez zmian, ustawa o cudzoziemcach to największa zmiana w czeskim prawie imigracyjnym od czasu przystąpienia kraju do strefy Schengen. Pracodawcy, którzy rozpoczną planowanie zgodności już w 2026 roku, unikną kosztownych niespodzianek, gdy za nieco ponad dwa lata nastąpi przejście na ICAS i wprowadzenie odpowiedzialności gwaranta.
Źródło: Forlex HRNotes 46
Jak VisaHQ może pomóc
VisaHQ upraszcza proces ubiegania się o wizę dla osób fizycznych i firm. Sprawdź aktualne wymagania podróżne, przygotuj wymagane dokumenty i zarządzaj swoją aplikacją online za pośrednictwem portalu VisaHQ Czechy.Więcej od Czechy
Zobacz wszystko
Panel CzechPatrol potwierdza brak nadzwyczajnych ograniczeń na granicy od 19 listopada, jednak zwraca uwagę na trwające kontrole niemieckie i austriackie
Czeski rząd blokuje rosyjską drużynę hokeja kobiet do lat 18 i apeluje o zakaz wizowy w całej UE