Włosko-libijski pakt migracyjny automatycznie przedłużony mimo licznych protestów

2 listopada 2025 roku kontrowersyjny Memorandum o Porozumieniu (MoU) dotyczące współpracy migracyjnej między Włochami a Libią zostało automatycznie przedłużone na kolejne trzy lata, ponieważ żaden z rządów nie skorzystał z prawa do jego wypowiedzenia lub renegocjacji przed upływem terminu. Umowa, podpisana po raz pierwszy w 2017 roku, stanowi fundament włoskiej strategii outsourcingu kontroli granicznej na Libię, zapewniając szkolenia, statki, sprzęt i finansowanie libijskiej Straży Przybrzeżnej w zamian za zatrzymywanie łodzi migrantów na Morzu Śródziemnym.

Rząd Meloniego uzyskał poparcie parlamentu dla przedłużenia umowy 15 października, argumentując, że MoU jest kluczowe dla ograniczenia nielegalnych przyjazdów i ratowania życia na morzu. Krytycy twierdzą jednak, że porozumienie jedynie przerzuca włoskie zobowiązania na zewnątrz, narażając migrantów na poważne nadużycia w libijskich ośrodkach detencyjnych. Human Rights Watch oraz koalicja włoskich organizacji pozarządowych zorganizowały 2 listopada demonstracje w Rzymie, Mediolanie i Palermo, domagając się wycofania Włoch z umowy, powołując się na udokumentowane przypadki tortur, wymuszeń i pracy przymusowej w libijskich obozach.



Planiści ds. mobilności biznesowej uważnie obserwują sytuację, ponieważ automatyczne przedłużenie umacnia włoskie uzależnienie od modelu odstraszania, co może wywołać dalsze kontrole i wyzwania prawne ze strony UE, potencjalnie zakłócając korytarze humanitarne, inicjatywy relokacji pracowników oraz limity dla pracowników sezonowych. Firmy przenoszące personel do Włoch z Afryki Północnej lub zatrudniające załogi statków na trasach śródziemnomorskich powinny przygotować się na możliwe ryzyko reputacyjne oraz zaostrzone kontrole due diligence w łańcuchach rekrutacji.

W perspektywie opozycja zapowiedziała złożenie wczesną w 2026 roku wniosku o uchylenie umowy, a kilka sądów regionalnych rozważa pozwy, które mogą trafić do Trybunału Sprawiedliwości UE. Do tego czasu libijska Straż Przybrzeżna będzie nadal otrzymywać wsparcie z Włoch, a osoby ubiegające się o azyl zatrzymane na morzu będą odsyłane do Libii, a nie do Włoch. Interesariusze mobilności powinni śledzić terminy postępowań sądowych i uwzględniać dłuższe czasy realizacji transferów humanitarnych przez kraje trzecie, takie jak Albania i Tunezja.