
W ciągu niespełna dekady Niemcy przeszły od słynnego hasła Angeli Merkel „Wir schaffen das” („Dam radę”) promującego kulturę powitania, do znacznie bardziej surowego podejścia, które obejmuje m.in. przenoszenie części procesu azylowego poza granice kraju. 17 listopada w Wiedniu minister spraw wewnętrznych Nancy Faeser wraz z odpowiednikami z Austrii, Holandii, Danii i Grecji zaprezentowała plany utworzenia wspólnego „centrum powrotów” w Rwandzie dla osób, których wnioski azylowe zostały odrzucone w ich krajach. Projekt ten nawiązuje do nieudanego brytyjskiego porozumienia dotyczącego deportacji i podkreśla europejski trend zewnętrznego zarządzania migracją.
Według ministrów, centrum będzie finansowane wspólnie i zarządzane na podstawie memorandum porozumienia z Kigali, które ma zostać sfinalizowane „w najbliższych miesiącach”. Niemcy zapowiadają, że początkowo program będzie skierowany do samotnych dorosłych mężczyzn, których wnioski odrzucono w trybie przyspieszonym. Na razie wyłączone są rodziny i grupy wrażliwe, jednak organizacje pozarządowe obawiają się, że to tylko początek.
Rząd niemiecki argumentuje, że przeniesienie osób z odrzuconymi wnioskami przyspieszy ich deportacje, zniechęci do nielegalnych przekroczeń granicy oraz odciąży administrację, która pilnie potrzebuje zasobów do obsługi wiz dla wykwalifikowanych pracowników, niezbędnych dla niemieckiego przemysłu.
Na arenie krajowej ogłoszenie to stanowi przełom polityczny. Sondaże pokazują gwałtowny wzrost poparcia dla skrajnie prawicowej partii Alternatywa dla Niemiec (AfD), zwłaszcza po atakach nożowników w latach 2024 i 2025. Koalicja kanclerza Olafa Scholza, tzw. „sygnalizatorowa”, znajduje się pod stałą presją konserwatywnych rządów landów, by ograniczyć napływ migrantów i zwiększyć deportacje. Porozumienie z Rwandą pozwala ministerstwu spraw wewnętrznych pokazać konkretne działania przed pięcioma wyborami stanowymi w 2027 roku, nawet jeśli w fazie pilotażowej zostanie przeniesionych tylko kilkaset osób.
Dla menedżerów ds. mobilności korporacyjnej polityka ta oznacza zaostrzenie podejścia do migracji humanitarnej, ale raczej nie wpłynie na standardową obsługę wiz pracowniczych. Firmy powinny jednak spodziewać się dokładniejszej kontroli wniosków o pozwolenia humanitarne dla osób zależnych oraz bardziej wymagającego klimatu politycznego, zwłaszcza gdy duże zwolnienia wywołują pytania o zatrudnianie cudzoziemców. Działy HR powinny aktywnie informować pracowników przenoszonych o toczącej się debacie publicznej i wzmacniać politykę różnorodności, aby łagodzić napięcia w miejscu pracy.
W dłuższej perspektywie centrum może stać się wzorem dla innych porozumień z krajami trzecimi, co może prowadzić do fragmentacji praktyk azylowych w UE. Firmy przenoszące pracowników w obrębie Unii będą musiały monitorować różnorodne krajowe systemy, które mogą wprowadzać nowe wymogi zgodności przy planowaniu delegacji czy projektów transgranicznych.
Według ministrów, centrum będzie finansowane wspólnie i zarządzane na podstawie memorandum porozumienia z Kigali, które ma zostać sfinalizowane „w najbliższych miesiącach”. Niemcy zapowiadają, że początkowo program będzie skierowany do samotnych dorosłych mężczyzn, których wnioski odrzucono w trybie przyspieszonym. Na razie wyłączone są rodziny i grupy wrażliwe, jednak organizacje pozarządowe obawiają się, że to tylko początek.
Rząd niemiecki argumentuje, że przeniesienie osób z odrzuconymi wnioskami przyspieszy ich deportacje, zniechęci do nielegalnych przekroczeń granicy oraz odciąży administrację, która pilnie potrzebuje zasobów do obsługi wiz dla wykwalifikowanych pracowników, niezbędnych dla niemieckiego przemysłu.
Na arenie krajowej ogłoszenie to stanowi przełom polityczny. Sondaże pokazują gwałtowny wzrost poparcia dla skrajnie prawicowej partii Alternatywa dla Niemiec (AfD), zwłaszcza po atakach nożowników w latach 2024 i 2025. Koalicja kanclerza Olafa Scholza, tzw. „sygnalizatorowa”, znajduje się pod stałą presją konserwatywnych rządów landów, by ograniczyć napływ migrantów i zwiększyć deportacje. Porozumienie z Rwandą pozwala ministerstwu spraw wewnętrznych pokazać konkretne działania przed pięcioma wyborami stanowymi w 2027 roku, nawet jeśli w fazie pilotażowej zostanie przeniesionych tylko kilkaset osób.
Dla menedżerów ds. mobilności korporacyjnej polityka ta oznacza zaostrzenie podejścia do migracji humanitarnej, ale raczej nie wpłynie na standardową obsługę wiz pracowniczych. Firmy powinny jednak spodziewać się dokładniejszej kontroli wniosków o pozwolenia humanitarne dla osób zależnych oraz bardziej wymagającego klimatu politycznego, zwłaszcza gdy duże zwolnienia wywołują pytania o zatrudnianie cudzoziemców. Działy HR powinny aktywnie informować pracowników przenoszonych o toczącej się debacie publicznej i wzmacniać politykę różnorodności, aby łagodzić napięcia w miejscu pracy.
W dłuższej perspektywie centrum może stać się wzorem dla innych porozumień z krajami trzecimi, co może prowadzić do fragmentacji praktyk azylowych w UE. Firmy przenoszące pracowników w obrębie Unii będą musiały monitorować różnorodne krajowe systemy, które mogą wprowadzać nowe wymogi zgodności przy planowaniu delegacji czy projektów transgranicznych.
Źródło: Le Monde