Síp, Hy Lạp, Ý và Malta Liên Kết Kế Hoạch Chung Ngăn Ngừa Làn Sóng Di Cư Tiềm Năng

Tại cuộc họp bên lề hội nghị thượng đỉnh không chính thức của Hội đồng châu Âu ở Ayia Napa ngày 24 tháng 4, các tổng thống và thủ tướng của Síp, Hy Lạp, Ý và Malta đã cùng ra tuyên bố hiếm hoi về hợp tác di cư. Trong văn bản chung được công bố đồng thời tại Nicosia, Rome, Athens và Valletta, bốn quốc gia tuyến đầu Địa Trung Hải cảnh báo rằng xung đột mới ở Trung Đông có thể gây ra áp lực di cư tương tự như cuộc khủng hoảng năm 2015. Các nhà lãnh đạo nhất trí thực hiện các biện pháp ứng phó “phối hợp và nhất quán” sẽ được kích hoạt nếu số người đến tăng đột biến, bao gồm tuần tra chung trên biển, chia sẻ thông tin nhanh hơn về các tàu phát hiện được, và cơ chế phân loại chung để người xin tị nạn được xử lý ngay tại biên giới ngoài EU đầu tiên họ đến, nhưng nhanh chóng được phân bổ lại nhằm giảm áp lực tại các điểm nóng. Các bộ trưởng nội vụ và di cư được giao nhiệm vụ soạn thảo lộ trình thực hiện cùng Ủy ban châu Âu trong vòng một tháng. Tổng thống Síp Nikos Christodoulides nhấn mạnh “không một quốc gia thành viên nào có thể gánh vác một mình”, trong khi Thủ tướng Ý Giorgia Meloni kêu gọi “đoàn kết đáng tin cậy đi kèm kiểm soát biên giới hiệu quả”. Các nhà ngoại giao cho biết dự thảo lộ trình sẽ tham chiếu đến Hiệp ước mới của EU về Di cư và Tị nạn, nhưng đi xa hơn khi nêu rõ các nguồn lực hải quân và hàng không cụ thể mà mỗi nước sẽ đóng góp. Các chuyên gia về di chuyển lao động nhận định có một số tác động. Thứ nhất, các doanh nghiệp gửi nhân viên đến khu vực Đông Địa Trung Hải nên chuẩn bị cho việc kiểm tra giấy tờ nghiêm ngặt hơn tại cảng và sân bay nếu kế hoạch ứng phó được kích hoạt. Thứ hai, việc phân bổ nhanh hơn có thể rút ngắn thời gian xử lý chuyển đổi giấy phép lao động, điều mà các nhà tuyển dụng toàn cầu đã kêu gọi từ lâu. Cuối cùng, sự thể hiện đoàn kết chính trị này có thể củng cố cơ hội của Síp trong việc gia nhập Schengen vào cuối năm nay, giúp đơn giản hóa việc đi lại công tác ngắn hạn trong khối. Mặc dù số người đến hiện vẫn còn thấp, bốn chính phủ khẳng định việc phối hợp sớm sẽ tiết kiệm chi phí hơn và nhân đạo hơn so với xử lý khủng hoảng khi đã xảy ra.