Op 18 juni 2026 kwamen de staatshoofden en regeringsleiders van de EU bijeen in Brussel voor de eerste Europese Raad sinds het EU-pact over migratie en asiel zes dagen eerder officieel van kracht werd. Kanselier Karl Nehammer sloot zich aan bij zijn 26 collega’s voor een werkdiner, waarin vooral werd gesproken over hoe snel – en hoe strikt – de nieuwe regels voor grenscontroles, versnelde asielprocedures en verplichte solidariteit kunnen worden geïmplementeerd. Oostenrijk en enkele gelijkgestemde landen – met name Duitsland, Denemarken en Nederland – drongen bij de Europese Commissie aan op een gedetailleerde roadmap voor september, gericht op de uitrol van interoperabele IT-systemen en gemeenschappelijke ‘terugkeerhubs’ in derde landen. De prioriteit van Wenen is een waterdicht terugkeerbeleid: bijna 40% van de personen met een negatieve beslissing in Oostenrijk verdwijnt voordat ze worden uitgezet, zo meldde het ministerie van Binnenlandse Zaken eerder deze maand aan het parlement. De werkgeversorganisatie WKÖ waarschuwde de leiders dat de aanhoudende onregelmatige migratiestromen via de Westelijke Balkanroute Oostenrijk dwingen interne Schengencontroles met Slovenië en Hongarije te handhaven, wat exporteurs jaarlijks naar schatting 34 miljoen euro aan verloren tijd kost. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen beloofde technische richtlijnen te publiceren over de nieuwe detentiegrens van 24 maanden voor niet-meewerkende terugkeerders en vóór het einde van 2026 gezamenlijke chartervluchten te testen. Ze verzekerde Oostenrijk ook dat EU-middelen tot 75% van de kosten voor nieuwe pre-entry screeningfaciliteiten op luchthaven Wenen-Schwechat en de wegovergang Spielfeld zullen dekken. Voor bedrijven die personeel naar of door Oostenrijk verplaatsen, is de boodschap tweeledig. Ten eerste moeten meer systematische biometrische controles aan de buitengrenzen identiteitsfraude verminderen, maar dit kan wachttijden verlengen totdat het Entry/Exit-systeem volledig functioneert. Ten tweede maakt een gemeenschappelijke EU-lijst van ‘veilige derde landen’ het mogelijk voor Oostenrijkse ambtenaren om kennelijk ongegronde aanvragen sneller af te handelen, waardoor er meer capaciteit vrijkomt voor de verwerking van werkvergunningen – een langgekoesterde wens van multinationals die kampen met het tekort aan geschoolde arbeidskrachten in Oostenrijk. Diplomaten verwachten dat migratie het hele jaar 2026 op de agenda van de Raad blijft staan, nu wetgeving over talentpartnerschappen en legale migratieroutes de trilogenfase bereikt. Wenen lobbyt voor een EU-brede ‘Schengen Business Card’ die frequente zakelijke reizigers meervoudige visa tot vijf jaar zou geven – een idee dat tijdens de gesprekken op 18 juni stilletjes steun kreeg.
