
Prezydent Cypru Nikos Christodoulides oraz przywódca tureckich Cypryjczyków Tufan Erhurman zyskali pochwały na początku ubiegłego tygodnia za zgodę – w obecności wysłanniczki ONZ Maríi Ángeli Holguín – na otwarcie dwóch dodatkowych przejść granicznych na 180-kilometrowej Zielonej Linii dzielącej wyspę. Jednak już mniej niż tydzień później zaczynają wychodzić na jaw praktyczne i polityczne trudności związane z tym porozumieniem.
Pierwsze planowane przejście miało połączyć odległą wiejską miejscowość Kambos u podnóża gór Troodos z nieczynnym portem Karavostasi na północno-zachodnim wybrzeżu. Inżynierowie cytowani przez lokalne media ostrzegają, że większość ośmiokilometrowej drogi dojazdowej jest opuszczona od 1974 roku, ma zaledwie około czterech metrów szerokości i przebiega przez chroniony las państwowy. Lokalni urzędnicy szacują, że poszerzenie drogi oraz instalacja punktów celnych i posterunków policji mogą przesunąć otwarcie na koniec 2027 roku.
Drugie przejście – między turecką wioską Louroujina a grecką społecznością Lympia, oddalonymi od siebie zaledwie o 400 metrów – mogłoby zostać otwarte fizycznie w „dziesięć dni roboczych”, jednak liderzy zgodzili się, że oba przejścia muszą zacząć działać jednocześnie. Rady społeczności w Nikozji i Polis Chrysochous zarzucają rządowi faworyzowanie „symbolicznych” otwarć na terenach wiejskich kosztem mocno zatłoczonych przejść miejskich, takich jak Ayios Dhometios, gdzie ruch handlowy w godzinach szczytu może czekać ponad godzinę.
Organizacje ekologiczne domagają się także przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, ponieważ trasa Kambos przebiega przez obszar Natura 2000, będący siedliskiem endemicznego muflona cypryjskiego.
Z punktu widzenia mobilności międzynarodowej, dodatkowe przejścia byłyby pierwszymi od 2018 roku i mogłyby nieco odciążyć istniejące dziewięć punktów kontrolnych, które obsługują około 9 milionów dwukierunkowych przekroczeń rocznie. Środowisko biznesowe uważnie obserwuje sytuację: Izba Handlowa Cypru argumentuje, że krótsze trasy na zachodnim wybrzeżu mogłyby skrócić czas transportu między Pafosem a Morfou o 45 minut, co obniżyłoby koszty paliwa i chłodzenia dla eksporterów.
Jednak analitycy polityczni ostrzegają, że prawdziwe znaczenie projektu wiąże się z ambicją Cypru na rok 2027, kiedy to kraj chce przystąpić do strefy Schengen. Bruksela wielokrotnie sygnalizowała, że „inteligentne, oparte na ocenie ryzyka” zarządzanie Zieloną Linią jest warunkiem zniesienia kontroli granicznych dla posiadaczy cypryjskich paszportów w ramach UE. Jeśli nowe przejścia utkną w opóźnieniach lub zostaną otwarte bez nowoczesnej infrastruktury biometrycznej, Nikozja ryzykuje opóźnienie własnego harmonogramu.
Na razie techniczne komisje mają się spotkać w tym tygodniu, aby opracować harmonogram budowy i formułę podziału kosztów. Podróżni biznesowi nie powinni spodziewać się natychmiastowych zmian w obecnych procedurach przekraczania granicy, ale powinni monitorować możliwe prace drogowe i tymczasowe zamknięcia na drodze dojazdowej do Kambos na początku 2027 roku.
Pierwsze planowane przejście miało połączyć odległą wiejską miejscowość Kambos u podnóża gór Troodos z nieczynnym portem Karavostasi na północno-zachodnim wybrzeżu. Inżynierowie cytowani przez lokalne media ostrzegają, że większość ośmiokilometrowej drogi dojazdowej jest opuszczona od 1974 roku, ma zaledwie około czterech metrów szerokości i przebiega przez chroniony las państwowy. Lokalni urzędnicy szacują, że poszerzenie drogi oraz instalacja punktów celnych i posterunków policji mogą przesunąć otwarcie na koniec 2027 roku.
Drugie przejście – między turecką wioską Louroujina a grecką społecznością Lympia, oddalonymi od siebie zaledwie o 400 metrów – mogłoby zostać otwarte fizycznie w „dziesięć dni roboczych”, jednak liderzy zgodzili się, że oba przejścia muszą zacząć działać jednocześnie. Rady społeczności w Nikozji i Polis Chrysochous zarzucają rządowi faworyzowanie „symbolicznych” otwarć na terenach wiejskich kosztem mocno zatłoczonych przejść miejskich, takich jak Ayios Dhometios, gdzie ruch handlowy w godzinach szczytu może czekać ponad godzinę.
Organizacje ekologiczne domagają się także przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, ponieważ trasa Kambos przebiega przez obszar Natura 2000, będący siedliskiem endemicznego muflona cypryjskiego.
Z punktu widzenia mobilności międzynarodowej, dodatkowe przejścia byłyby pierwszymi od 2018 roku i mogłyby nieco odciążyć istniejące dziewięć punktów kontrolnych, które obsługują około 9 milionów dwukierunkowych przekroczeń rocznie. Środowisko biznesowe uważnie obserwuje sytuację: Izba Handlowa Cypru argumentuje, że krótsze trasy na zachodnim wybrzeżu mogłyby skrócić czas transportu między Pafosem a Morfou o 45 minut, co obniżyłoby koszty paliwa i chłodzenia dla eksporterów.
Jednak analitycy polityczni ostrzegają, że prawdziwe znaczenie projektu wiąże się z ambicją Cypru na rok 2027, kiedy to kraj chce przystąpić do strefy Schengen. Bruksela wielokrotnie sygnalizowała, że „inteligentne, oparte na ocenie ryzyka” zarządzanie Zieloną Linią jest warunkiem zniesienia kontroli granicznych dla posiadaczy cypryjskich paszportów w ramach UE. Jeśli nowe przejścia utkną w opóźnieniach lub zostaną otwarte bez nowoczesnej infrastruktury biometrycznej, Nikozja ryzykuje opóźnienie własnego harmonogramu.
Na razie techniczne komisje mają się spotkać w tym tygodniu, aby opracować harmonogram budowy i formułę podziału kosztów. Podróżni biznesowi nie powinni spodziewać się natychmiastowych zmian w obecnych procedurach przekraczania granicy, ale powinni monitorować możliwe prace drogowe i tymczasowe zamknięcia na drodze dojazdowej do Kambos na początku 2027 roku.
Źródło: Cyprus Mail