Cypr wyznacza 1 lipca 2027 roku jako cel polityczny przystąpienia do strefy Schengen

Cypr zbliża się do członkostwa w strefie Schengen, po tym jak prezydent Nikos Christodoulides publicznie potwierdził, że Nikozja i Ateny pracują nad zniesieniem wszystkich kontroli granicznych wewnętrznych od 1 lipca 2027 roku – pierwszego dnia greckiej prezydencji w Radzie UE. Podczas wizyty w Dublinie 12 listopada prezydent powiedział, że większość zastrzeżeń ze strony innych państw członkowskich „została w dużej mierze przezwyciężona” i brakuje już tylko ostatecznej jednomyślnej decyzji Rady. Technicznie rzecz biorąc, Cypr już stosuje większość przepisów Schengen. Decyzja Rady (UE) 2023/870 uruchomiła System Informacyjny Schengen (SIS) na terenie Republiki 25 lipca 2023 roku, a raport Komisji na lata 2025-26 dotyczący Schengen, przyjęty w lipcu, uznał Cypr za gotowy we wszystkich ocenianych obszarach. Wciąż jednak potrzebna jest odrębna decyzja wykonawcza Rady na podstawie artykułu 3 ust. 2 Aktu Akcesyjnego z 2003 roku. Decyzja ta ustali datę zniesienia kontroli na lotniskach, portach morskich oraz – wyjątkowo w UE – na tzw. Zielonej Linii, która oddziela kontrolowany przez rząd południowy od północnej części turecko-cypryjskiej. Kluczowym nierozwiązanym problemem jest sposób, w jaki nowy unijny Biometryczny System Wjazdu/Wyjazdu (EES) będzie funkcjonował w odniesieniu do Zielonej Linii. Ponieważ linia ta nie jest granicą zewnętrzną UE, Cypr nie może stosować tam systemu EES bez zmiany prawa unijnego. Władze rozważają więc alternatywne rozwiązania, w tym kontrole przed odlotem na lotniskach w Larnace i Pafos oraz zwiększony nadzór nad samą linią. Ministerstwo Spraw Zagranicznych rozpoczęło także konsultacje z Wielką Brytanią, aby zapewnić równoważne kontrole na przejściach Pergamos i Strovilia, znajdujących się na terenie brytyjskiej Wschodniej Suwerennej Bazy Wojskowej. Dla firm pełne uczestnictwo w Schengen oznaczałoby likwidację systematycznych kontroli paszportowych na lotach do i z reszty Europy, co skróciłoby czas przesiadek i uprościłoby mobilność pracowników. Zezwolenia na pobyt wydawane przez Cypr automatycznie umożliwiałyby podróże bezwizowe w całej strefie, co jest dużą zaletą dla międzynarodowych korporacji przenoszących talenty na wyspę. Jednak do czasu przyjęcia decyzji Rady nic się nie zmienia: Cypr pozostaje poza Schengen, jego wizy są ważne tylko na terytorium Republiki, a podróżni muszą nadal przestrzegać zasady 90/180 dni podczas przemieszczania się między Cyprem a strefą Schengen. Firmy powinny więc poinformować pracowników, że data 1 lipca 2027 jest orientacyjna, śledzić agendy Rady ds. Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (JHA) – kolejne posiedzenie zaplanowano na 3-4 grudnia – oraz uwzględnić elastyczność w planowaniu delegacji. Doradcy ds. imigracji zalecają zachowanie papierowych stempli w paszportach, ponieważ Cypr nie jest jeszcze podłączony do systemu EES. Linie lotnicze i biura podróży powinny również przygotować się na krótki okres stosowania podwójnych procedur około 2027 roku, gdy lotniska cypryjskie przejdą ze statusu krajowego na status granicy zewnętrznej Schengen.