Hoge Raad beveelt ministerie van Binnenlandse Zaken om nationaliteiten van migranten in Spaanse detentiecentra bekend te maken

In een baanbrekende uitspraak over transparantie, gedaan op 7 juli, heeft het Spaanse Hooggerechtshof een beslissing uit 2021 van de Directie-Generaal Politie vernietigd. Die beslissing had de toegang tot gegevens over de herkomstlanden van migranten die vastzitten in de acht Centros de Internamiento de Extranjeros (CIE’s) van Spanje geblokkeerd. De zaak was aangespannen door de Jezuïeten Migrantendienst (SJM) nadat herhaalde verzoeken om informatie werden afgewezen met het argument dat openbaarmaking de buitenlandse betrekkingen van Spanje zou kunnen schaden. Het hof oordeelde dat zo’n algemene reden “onvoldoende en hypothetisch” is en stelde dat de overheid een concreet en specifiek risico moet aantonen voordat de uitzondering op grond van buitenlands beleid kan worden ingeroepen. Voortaan zijn ambtenaren verplicht geanonimiseerde statistieken over nationaliteiten vrij te geven, waardoor maatschappelijke organisaties en wetenschappers beter inzicht krijgen in wie van vrijheid wordt beroofd en voor hoe lang.



Waarom is dit belangrijk voor wereldwijde mobiliteit? Ten eerste ondersteunen multinationals vaak medewerkers of opdrachtnemers wiens verblijfsstatus onzeker is; gedetailleerde data helpt juristen om handhavingsontwikkelingen beter te voorspellen. Ten tweede versterkt de uitspraak de reputatie van Spanje op het gebied van rechtszekerheid, juist nu de overheid een uitzonderlijke regularisatie uitvoert die werkvergunningen kan verlenen aan ongeveer een miljoen ongedocumenteerde migranten. Compliance-managers moeten weten dat de uitspraak de uitzettingsprocedures niet verandert, maar wel de media en internationale organisaties aanscherpte controle op detentie-uitkomsten zullen intensiveren. Bedrijven die buitenlandse talenten sponsoren, kunnen strengere vragen verwachten over de due-diligence maatregelen die zijn genomen wanneer een werknemer zijn verblijfsstatus verliest, aangezien auditors en ESG-investeerders steeds meer letten op mensenrechtenindicatoren.

Belangenorganisaties juichen de uitspraak toe als een stap richting EU-brede normen; verschillende groepen dringen er bij de Europese Commissie op aan om vergelijkbare transparantieclausules op te nemen in de voorgestelde hervorming van de Terugkeerrichtlijn. Voor Spanje is de directe taak om binnen 30 dagen een protocol voor gegevensvrijgave op te stellen, iets wat de binnenlandse autoriteiten “volledig haalbaar” noemen.