Brazylijski Sąd Najwyższy Zbliża się do Przełomowego Orzeczenia w Sprawie Zwolnień z Wiz Humanitarnych

W wydanym 14 września 2026 r. postanowieniu, sędzia Sądu Najwyższego Edson Fachin zgodził się na przyspieszenie rozpatrzenia Nadzwyczajnej Skargi 1579212, która może na stałe zmienić podejście Brazylii do wymogów wizowych w sytuacjach, gdy najbliżsi członkowie rodzin cudzoziemców mieszkających w kraju stają w obliczu kryzysu humanitarnego w ojczyźnie. Sprawa dotyczy obywatela Haiti legalnie przebywającego w Santa Catarina, którego żona i niepełnoletnia córka nie mogły uzyskać wiz w ambasadzie Brazylii w Port-au-Prince, ponieważ placówka działała nieregularnie od trzęsienia ziemi w 2021 roku. Powód argumentuje, że rodzina powinna mieć prawo wjazdu bez wiz, powołując się na artykuł 4 Ustawy o Migracji (Lei 13.445/2017) oraz liczne precedensy, w których Sąd zwalniał z formalnych wymogów wjazdowych nieletnich w trudnej sytuacji. W swoim postanowieniu sędzia Fachin podkreśla „pilny wymiar humanitarny” sprawy i nakazuje Prokuratorowi Generalnemu oraz Ministerstwu Spraw Zagranicznych przedstawienie w ciągu dziesięciu dni aktualnych danych dotyczących zaległości konsularnych na Haiti. Obserwatorzy zauważają, że dwie izby Sądu już wcześniej orzekały na korzyść ad hoc zwolnień wizowych dla nieletnich Haitańczyków podróżujących bez opieki, a korzystne orzeczenie pełnego składu rozszerzyłoby tę ochronę na dorosłych członków rodzin. Organizacje praw człowieka, takie jak Conectas i Caritas, zgłosiły chęć udziału jako amici curiae, argumentując, że konstytucyjne zobowiązanie Brazylii do ochrony jedności rodziny powinno przeważać nad sztywnymi wymogami dokumentacyjnymi, gdy placówki dyplomatyczne nie mogą działać. Dla firm międzynarodowych stawka jest wysoka. Brazylia stała się centrum transferów pracowników w ramach Ameryki Łacińskiej, a wielu zatrudnionych sprowadza ze sobą małżonków i dzieci z krajów o niestabilnych instytucjach. Jasna doktryna umożliwiająca wjazd z powodów humanitarnych dałaby menedżerom ds. mobilności korporacyjnej przewidywalną podstawę prawną, gdy osoby zależne utkną z powodu nagłych zamknięć placówek konsularnych — czy to na Haiti, w Wenezueli, czy gdzie indziej. Z kolei odrzucenie skargi przez Sąd może zmusić firmy do planowania awaryjnych podróży do konsulatów w krajach trzecich lub zaakceptowania długich opóźnień w realizacji projektów. Praktycznie doradcy imigracyjni zalecają, by osoby delegowane z regionów zagrożonych kryzysami składały z wyprzedzeniem wnioski o humanitarną zgodę na pobyt w Ministério da Justiça, gdy tylko pojawi się potrzeba łączenia rodzin. Zachęcają też pracodawców do dokumentowania wszelkich kluczowych dla misji skutków, aby w razie pozytywnego orzeczenia Sądu Najwyższego szybko dołączyć dowody do nowych wniosków o wjazd. Ostateczny wyrok spodziewany jest przed końcem obecnej kadencji sądowej w listopadzie 2026 roku.