Przywódcy państw basenu Morza Śródziemnego spotkali się 8 października w Splicie w Chorwacji na szczycie MED9, gdzie jednogłośnie poparli długo oczekiwane przystąpienie Cypru do strefy Schengen. Opisali techniczną gotowość Nikozji jako „pozytywną” i wezwali Radę UE do szybkiego zakończenia negocjacji. Poparcie to zostało sformalizowane w wspólnej deklaracji szczytu oraz potwierdzone podczas dwustronnego spotkania prezydenta Nikosa Christodoulidesa z przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulą von der Leyen. Według cypryjskich urzędników, Raport Monitorujący Schengen Komisji Europejskiej na lata 2025/26 potwierdził zgodność Cypru z wymogami dotyczącymi zarządzania granicami zewnętrznymi, wydawania wiz, współpracy policyjnej oraz ochrony danych. Pozostałe przeszkody mają głównie charakter polityczny: niektóre państwa członkowskie oczekują dodatkowych gwarancji dotyczących kontroli wzdłuż patrolowanej przez ONZ Zielonej Linii, która oddziela obszary kontrolowane przez rząd od północy pod kontrolą turecką. Przywódcy MED9 argumentowali, że pełne uczestnictwo Cypru w Schengen wzmocni zewnętrzną granicę UE na wschodnim Morzu Śródziemnym, usprawni wymianę informacji przez System Informacyjny Schengen oraz ułatwi legalne podróże zarówno w celach biznesowych, jak i turystycznych. Dla cypryjskich firm członkostwo oznaczałoby zniesienie kontroli paszportowych podczas podróży do 27 krajów europejskich, co skróci czas podróży i obniży koszty związane z organizacją wydarzeń finansowych we Frankfurcie czy przetargów budowlanych w Paryżu. Prezydent Christodoulides wykorzystał spotkanie w Splicie, by namawiać partnerów do ustalenia terminu przystąpienia przed wyborami prezydenckimi na Cyprze w 2028 roku, przedstawiając wejście do Schengen jako ostatni etap integracji wyspy po akcesji do UE. Ursula von der Leyen wyraziła gotowość Brukseli do „współpracy z państwami członkowskimi w celu znalezienia rozwiązania”, choć nie podano konkretnego harmonogramu. Jeśli zostanie osiągnięte porozumienie polityczne, Cypr dołączy do Bułgarii i Rumunii – które również czekają w kolejce – co uruchomi decyzję Rady wymagającą jednomyślności. Dyplomaci UE wskazują, że przed grudniową Radą ds. Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych 2026 może pojawić się pakietowe porozumienie łączące monitoring Zielonej Linii z szerszymi reformami zarządzania migracją.
Źródło: Politis English
