Tsjechische minister van Binnenlandse Zaken vraagt Brussel om afstel van betalingen voor migratiepact in 2026

De aftredende Tsjechische regering heeft snel gehandeld om het budget voor vluchtelingenhulp in 2026 veilig te stellen. Na de ministerraad van 12 november bevestigde minister van Binnenlandse Zaken Vít Rakušan dat hij formeel de Europese Commissie heeft gevraagd Tsjechië vrij te stellen van financiële bijdragen aan het nieuwe EU-solidariteitsmechanisme dat de basis vormt van het Migratiepact 2026.

Rakušan’s argument is helder: met bijna 400.000 Oekraïners die nog steeds een tijdelijke beschermingsstatus in Tsjechië hebben – ongeveer 4% van de bevolking – voldoet het land aan de EU-definitie van een ‘lidstaat onder uitzonderlijke migratiedruk’. Volgens artikel 79 van het Migratiepact kunnen zulke landen een volledige of gedeeltelijke vrijstelling van hun bijdrage voor het volgende begrotingsjaar aanvragen. Het eigen monitoringsrapport van de Commissie, gepubliceerd op 11 november, noemt Tsjechië expliciet samen met Bulgarije, Estland, Kroatië, Oostenrijk en Polen als in aanmerking komende landen.



Als Brussel instemt met het verzoek, voorkomt Praag een betaling van maximaal 20 miljoen euro aan het gemeenschappelijke fonds dat de herlocatie van asielzoekers en ondersteuning aan grensregio’s financiert. Rakušan benadrukte echter dat Tsjechië wel blijft bijdragen ‘in natura’ – bijvoorbeeld door het sturen van materieel en personeel om de externe EU-grenzen te bewaken – waarmee de regering haar standpunt onderstreept dat solidariteit niet automatisch mag leiden tot verplichte herlocatiequota.

Voor managers van internationale mobiliteit is deze beslissing om drie redenen belangrijk. Ten eerste betekent het dat de toekomstige Tsjechische regering – waarschijnlijk onder leiding van Andrej Babiš – over meer binnenlandse middelen zal beschikken voor integratieprogramma’s, werkvergunningen en huisvestingssubsidies. Ten tweede bevestigt het dat Oekraïners met tijdelijke bescherming in Tsjechië een prioritaire groep blijven; bedrijven die hen in dienst hebben, kunnen ook in 2026 rekenen op versnelde toegang tot arbeidsbureaus en vereenvoudigde verblijfsverlengingen. Ten derde bevestigt deze stap dat het EU Migratiepact financiële vrijstellingen toestaat in plaats van verplichte lastenverdeling, een belangrijk precedent voor andere Centraal-Europese landen die kampen met arbeidskrapte maar terughoudend zijn tegenover herlocatieschema’s.

Praktische tip: werkgevers die intra-EU opdrachten naar Tsjechië plannen, hoeven in 2026 geen nieuwe herlocatiequota te verwachten, maar moeten wel rekening houden met strengere controles op onregelmatige grensovergangen aan de externe Schengengrens, nu Praag zijn ‘in natura’ bijdragen van materieel en personeel opvoert.