Bundestag Stemmt Ingrijpende Hervorming van Migratie en Staatsburgerschap, Verlicht ‘Veilige Landen’-Status

De Duitse Tweede Kamer heeft op 6 december 2025 een ingrijpend pakket immigratiemaatregelen aangenomen dat de manier waarop Berlijn asielaanvragen, uitzettingen en naturalisaties afhandelt fundamenteel zal veranderen.

De centrum-rechtse/centrum-linkse coalitie gebruikte haar meerderheid om een lang bestaande eis te schrappen dat de Bundesrat (de Eerste Kamer) moet instemmen voordat de regering een ander land kan aanwijzen als een ‘veilig herkomstland’. Voortaan kunnen de ministeries van Binnenlandse Zaken en Buitenlandse Zaken landen via een uitvoeringsbesluit toevoegen – naar verluidt beginnen ze met Algerije, India, Marokko en Tunesië. Omdat aanvragen uit ‘veilige’ landen als ‘kennelijk ongegrond’ kunnen worden afgewezen, verwachten ambtenaren dat de gemiddelde verwerkingstijd voor deze zaken daalt van elf naar vier weken, waardoor er meer capaciteit vrijkomt voor complexere asielaanvragen.



Dezelfde wet schaft ook het recht op door de staat gefinancierde rechtsbijstand af voor migranten die in uitzettingsdetentie zitten. Voorstanders stellen dat dit misbruik van procedures in het laatste stadium moet tegengaan, terwijl migrantenorganisatie Pro Asyl waarschuwt dat kwetsbare gedetineerden hierdoor effectief de toegang tot rechtspraak verliezen. Daarnaast is er een nieuwe regel ingevoerd dat wie op frauduleuze wijze het Duitse staatsburgerschap probeert te verkrijgen, tien jaar moet wachten voordat hij opnieuw kan aanvragen, wat de strengere aanpak van de coalitie op het gebied van naturalisatie-integriteit onderstreept.

Specialisten op het gebied van arbeidsmigratie volgen de ontwikkelingen nauwlettend. Snellere afhandeling van asielaanvragen met weinig kans op succes kan in theorie de wachtrijen bij de vreemdelingenkantoren verkorten en personeel vrijmaken voor de verwerking van werkvisa – iets waar de kamers van koophandel al lang om vragen. Tegelijkertijd kunnen de strengere detentieregels ertoe leiden dat internationale mobiliteitsteams hun zorgplichtbeleid moeten herzien voor afgewezen overplaatsingen of familieleden die hun verblijfsstatus verliezen.

De wetgeving gaat nu ter kennisgeving naar de Bundesrat; omdat de instemmingseis is geschrapt, kan de Eerste Kamer het niet tegenhouden. Minister van Binnenlandse Zaken Alexander Dobrindt zei dat de hervorming “de handelingsbekwaamheid van de staat herstelt”, terwijl parlementsleden van GroenLinks en Die Linke beloofden delen van de wet aan te vechten bij het Constitutioneel Hof. Bedrijven moeten daarom rekening houden met aanhoudende juridische onzekerheid tot ver in 2026, ook al worden de eerste uitvoeringsbesluiten over veilige landen in het eerste kwartaal verwacht.