Fińskie śledztwo ujawnia, że zagraniczni agenci wprowadzają w błąd potencjalnych studentów z innych krajów

Specjalny reportaż wyemitowany przez program aktualnościowy Yle MOT i podsumowany w Selkouutiset 12 grudnia 2025 roku wywołał refleksję w fińskich środowiskach szkolnictwa wyższego i imigracji. Dziennikarze podszywający się pod kandydatów ujawnili sieć prywatnych „agentów edukacyjnych” działających w Azji Południowej i Afryce Subsaharyjskiej, którzy promują fińskie dyplomy, obiecując łatwe prace na pół etatu, szybkie uzyskanie stałego pobytu oraz hojne świadczenia socjalne. W rzeczywistości wielu międzynarodowych studentów przyjeżdża do kraju, gdzie panuje napięty rynek pracy, wysokie koszty życia i ograniczone wsparcie, co zmusza niektórych do korzystania z pomocy żywnościowej.

Finlandia aktywnie pozyskuje talenty z zagranicy — liczba pozwoleń na pobyt dla studentów spoza UE potroiła się od 2022 roku — jednak rekrutacja odbywa się za pośrednictwem zewnętrznych agentów. Dochodzenie wykazało, że prowizje sięgające nawet 2000 euro za przyjętego studenta zachęcają do przesadnych obietnic. Jedna agencja z Bangladeszu reklamowała, że „Finlandia to najszczęśliwszy kraj na świecie, a zdobycie paszportu jest proste”, podczas gdy inna twierdziła, że studenci mogą „zarabiać 2500 euro miesięcznie na pracach dorywczych” — dwukrotnie więcej niż typowe wynagrodzenie w podstawowych usługach.



Zgodnie z fińskim prawem, uniwersytety odpowiadają za rzetelność marketingu prowadzonego w ich imieniu, jednak nadzór nad tym bywał niedostateczny. Ministerstwo Edukacji natychmiast ogłosiło powołanie zespołu zadaniowego, który opracuje obowiązkowy kodeks postępowania dla partnerów rekrutacyjnych, wzorowany na australijskim systemie ESOS. Proponowane środki obejmują publiczne rejestry agentów, losowe kontrole oraz sankcje od zawieszenia działalności po odpowiedzialność za koszty repatriacji studentów.

Dla międzynarodowych pracodawców prowadzących programy rotacji absolwentów, ujawnione fakty są sygnałem do ostrożniejszego komunikowania kwestii relokacji oraz zapewniania realistycznych informacji o kosztach życia. Prawnicy imigracyjni przypominają, że Migri może cofnąć pozwolenia na pobyt, jeśli student nie osiąga postępów w nauce lub nie spełnia minimalnych progów dochodowych — ryzyko to może wzrosnąć, jeśli oczekiwania nie będą właściwie zarządzane.

Uniwersytety obawiają się utraty reputacji na kluczowych rynkach, takich jak Indie i Wietnam, ale dostrzegają też szansę na przejście do bezpośrednich, cyfrowych kanałów rekrutacji. Uniwersytet w Turku już zapowiedział, że od 2026 roku zrezygnuje z pośrednictwa agentów i uruchomi własny wielojęzyczny portal rekrutacyjny. Tymczasem organizacje studenckie apelują o rozszerzenie usług zatrudnienia na kampusie oraz ograniczenie corocznych podwyżek czesnego, aby Finlandia pozostała konkurencyjna wobec programów holenderskich i niemieckich.