UE przyjmuje nowy, zdecydowany pakiet narzędzi do deportacji w miarę zbliżania się do końcowego etapu porozumienia migracyjnego

Unia Europejska podjęła zdecydowany krok w kierunku surowego egzekwowania przepisów 29 marca 2026 roku, gdy Komisja Europejska cicho opublikowała pierwsze przepisy wykonawcze Paktu o Migracji i Azylu. Przemawiając w Brukseli, przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen stwierdziła, że nowe zasady dadzą państwom członkowskim „narzędzia operacyjne, których brakowało nam w 2015 roku”. Pakiet, określany przez urzędników UE jako „zestaw narzędzi do deportacji”, upoważnia do wspólnych policyjnych nalotów, śledzenia biometrycznego w czasie rzeczywistym oraz, co budzi największe kontrowersje, outsourcingu detencji migrantów do tzw. „centrów powrotu” w krajach trzecich w Afryce i na Bliskim Wschodzie. Choć środki obowiązują na terenie całej UE, to Belgia odczuje ich skutki jako pierwsza. W Brukseli mieści się zarówno Komisja Europejska, jak i nowa Platforma Koordynacji Powrotów, która będzie koordynować przyjmowanie odrzuconych wnioskodawców azylu do dostępnych ośrodków za granicą. Belgijska minister spraw wewnętrznych Annelies Verlinden potwierdziła, że od 15 kwietnia ośrodki Fedasil zaczną przekazywać platformie dane biometryczne, a pierwsze loty czarterowe planowane są „na długo przed letnim szczytem”. Pracodawcy korzystający z krótkoterminowej lub oczekującej na azyl siły roboczej – zwłaszcza w sektorze logistycznym wokół portu w Antwerpii i lotniska w Brukseli – są pilnie proszeni o natychmiastowy audyt zatrudnienia. Menedżerowie ds. mobilności korporacyjnej muszą przygotować się na gwałtowny wzrost kontroli w terenie. Zgodnie z nowymi przepisami, policja krajowa może wchodzić do prywatnych mieszkań, akademików, a nawet miejsc pracy, jeśli istnieje „uzasadnione podejrzenie” obecności nielegalnego migranta. Analitycy prawni z biura Fragomen w Brukseli ostrzegają, że firmy zatrudniające stażystów lub kontraktorów na krótkoterminowych wizach powinny być gotowe do okazania kopii paszportów, stempli wjazdowych oraz rejestracji adresu w Belgii na żądanie. Kary za ułatwianie nielegalnego pobytu wzrosły do 25 000 euro za osobę, a powtarzające się naruszenia mogą skutkować zawieszeniem licencji na prowadzenie działalności na sześć miesięcy. Organizacje praw człowieka potępiły plan jako kopię amerykańskiego podejścia z czasów prezydentury Trumpa. Koalicja 88 organizacji pozarządowych, kierowana przez brukselską Platformę Współpracy Międzynarodowej na rzecz Migrantów Bez Dokumentów (PICUM), wystosowała do Komisji list otwarty, argumentując, że przenoszenie detencji poza UE skutecznie pozbawia migrantów unijnych gwarancji prawnych. Inwestorzy z kolei uważnie obserwują Kenię i Niger – dwa kraje wskazane jako potencjalni gospodarze ośrodków – pod kątem stabilności politycznej i warunków kontraktów. Dla globalnie mobilnych pracowników najważniejszym wnioskiem jest niepewność. Belgijskie korporacje zatrudniające rotacyjnych pracowników z krajów o wysokim wskaźniku odmów (zwłaszcza Afganistan, Syria, Erytrea i Somalia) powinny spodziewać się dłuższej weryfikacji wiz Schengen oraz możliwego nacisku na „dobrowolny powrót”, jeśli projekty przekroczą dozwolony czas pobytu. Zespoły ds. ryzyka podróży zalecają menedżerom, by zawsze mieli przy sobie dokumenty potwierdzające cel pobytu oraz rejestrację miejsca zamieszkania podczas pobytu w Belgii lub sąsiednich krajach, które mogą wprowadzić podobne środki. Pakt formalnie wejdzie w życie 12 czerwca 2026 roku, ale zegar egzekwowania przepisów dla Belgii już zaczął tykać – dziś jest więc idealny moment na przegląd zgodności, komunikacji i planów awaryjnych.