Austria planuje utworzenie zagranicznych „centrów powrotów” dla odrzuconych wnioskodawców azylu od 2027 roku

Nowy kanclerz Austrii, Christian Stocker, podczas poniedziałkowej wspólnej konferencji prasowej z greckim premierem Kyriakosem Mitsotakisem w Salzburgu przedstawił kolejny filar wiedeńskiej strategii migracyjnej opartej na odstraszaniu: utworzenie tzw. „centrów powrotu” w krajach trzecich do 2027 roku. Według kanclerza, placówki te będą miejscem pobytu osób, których wnioski o azyl w Austrii zostały ostatecznie odrzucone, aż do momentu ich deportacji do krajów pochodzenia. Koncepcja ta nawiązuje do modelu brytyjsko-ruandyjskiego i została prawnie umożliwiona przez niedawno przyjęty przez UE Pakt Azylowy i Migracyjny, który wyraźnie pozwala państwom członkowskim – indywidualnie lub w konsorcjach – finansować ośrodki przyjęć lub powrotu poza granicami Unii. Stocker poinformował, że Austria już prowadzi rozmowy z partnerami z Bałkanów Zachodnich i Afryki Północnej, a Grecja dołączy do koalicji, ponieważ oba kraje „nie mogą wiecznie ponosić nieproporcjonalnych obciążeń migracyjnych”. Rząd podkreśla, że centra muszą respektować Europejską Konwencję Praw Człowieka, jednak organizacje pozarządowe, takie jak Caritas i Asylkoordination Österreich, natychmiast ostrzegły przed „prawnymi czarnymi dziurami” i ryzykiem łańcuchowego odesłania. Z kolei lobby biznesowe WKÖ przyjęło projekt z aprobatą, argumentując, że przewidywalne i szybkie procedury powrotu uwolnią zasoby administracyjne na pilnie potrzebne wizy dla wykwalifikowanych pracowników. Statystyki ministerstwa spraw wewnętrznych pokazują 9 870 przymusowych i dobrowolnych deportacji w pierwszej połowie 2026 roku, co już przewyższa 9 100 nowych wniosków o azyl złożonych w tym samym okresie – odwrócenie trendu, które rząd przypisuje zaostrzonym kontrolom granicznym oraz wstrzymaniu większości wiz na łączenie rodzin od 2025 roku. Dla pracodawców ogłoszenie to podkreśla dwa trendy: Austria wzmacnia podwójny system surowej kontroli nielegalnej migracji, jednocześnie przyciągając wykwalifikowaną siłę roboczą poprzez rozszerzoną Kartę Czerwona-Biała-Czerwona. Firmy delegujące pracowników do Austrii lub przemieszczające talenty przez ten kraj powinny zatem spodziewać się szybszej deportacji osób, których zezwolenia na pobyt wygasły, oraz zwiększonej liczby kontroli zgodności na granicach lądowych ze Słowenią i Węgrami. Jednocześnie administracja jest pod presją, by przenieść pracowników zajmujących się sprawami azylowymi do jednostek ds. migracji pracowniczej – zmiana, którą działy HR mogą wykorzystać przy przyspieszaniu procedur uzyskiwania pozwoleń na pracę w 2027 roku i później.