Trong cuộc gặp mặt trực tiếp đầu tiên kể từ tháng Sáu, Tổng thống Nikos Christodoulides và lãnh đạo người Thổ Nhĩ Kỳ-Cyprus mới được bầu, Tufan Erhurman, đã đồng ý về một gói các biện pháp nhỏ nhưng mang ý nghĩa biểu tượng mạnh mẽ nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc di chuyển qua biên giới hàng ngày.
Điểm nhấn quan trọng đối với cộng đồng doanh nghiệp và người di chuyển là chỉ thị gửi đến Ủy ban Kỹ thuật chung về các điểm kiểm soát biên giới nhằm giải tỏa các làn đường đông đúc nhất trong khu vực đệm do Liên Hợp Quốc kiểm soát trước mùa du lịch Phục sinh. Các quan chức được yêu cầu bổ sung các quầy làm thủ tục nhanh cho người mang hộ chiếu EU, đồng bộ hóa quy trình kiểm tra bằng tia X để tránh việc cùng một phương tiện bị kiểm tra hai lần, và thử nghiệm ứng dụng di động khai báo trước dành cho những người đi lại thường xuyên.
![Lãnh đạo Síp đồng ý cải thiện giao thông khu vực đệm và các biện pháp tăng cường tin cậy trong di chuyển]()
Hai nhà lãnh đạo cũng ủng hộ việc cho phép các nhà sản xuất người Thổ Nhĩ Kỳ-Cyprus tiếp cận đầy đủ thị trường EU đối với phô mai halloumi/hellim, một bước đi đòi hỏi kiểm tra giấy chứng nhận vệ sinh tại Đường Xanh. Các nhà vận chuyển nông sản sẽ được xử lý giấy tờ theo cơ chế “làn xanh” tương tự như các tuyến UK-EU trước Brexit. Đồng thời, hai bên cam kết hoàn thành đường ống nước nối Bắc - Nam, cho phép nước đã xử lý từ phía Bắc tưới tiêu cho các trang trại phía Nam, qua đó có thể giảm số lượng xe bồn chở nước qua lại mỗi mùa hè.
Mặc dù thỏa thuận chưa đạt được bước đột phá chính trị, các chuyên gia về di chuyển cho rằng nó đã loại bỏ nhiều điểm gây khó khăn cho nhân viên qua biên giới, đặc biệt là 4.200 công nhân người Thổ Nhĩ Kỳ-Cyprus đi làm hàng ngày trong các ngành xây dựng và dịch vụ khách sạn ở phía Nam. Các công ty quản lý du lịch hoan nghênh kế hoạch công bố dữ liệu xếp hàng theo thời gian thực trên trang web của Liên Hợp Quốc, cho rằng điều này sẽ giúp họ lên lịch xe buýt đưa đón hiệu quả hơn.
Tiếp theo sẽ ra sao? Liên Hợp Quốc sẽ triệu tập ủy ban kỹ thuật vào ngày 15 tháng 12, và cả hai nhà lãnh đạo đã bày tỏ sẵn sàng cho một cuộc họp ba bên với Tổng Thư ký António Guterres vào đầu năm 2026. Nếu các biện pháp xây dựng niềm tin được thực hiện suôn sẻ, các nhà đàm phán hy vọng sẽ tạo ra thiện chí chính trị cần thiết để mở lại các cuộc đàm phán tái thống nhất chính thức vào cuối năm.
Điểm nhấn quan trọng đối với cộng đồng doanh nghiệp và người di chuyển là chỉ thị gửi đến Ủy ban Kỹ thuật chung về các điểm kiểm soát biên giới nhằm giải tỏa các làn đường đông đúc nhất trong khu vực đệm do Liên Hợp Quốc kiểm soát trước mùa du lịch Phục sinh. Các quan chức được yêu cầu bổ sung các quầy làm thủ tục nhanh cho người mang hộ chiếu EU, đồng bộ hóa quy trình kiểm tra bằng tia X để tránh việc cùng một phương tiện bị kiểm tra hai lần, và thử nghiệm ứng dụng di động khai báo trước dành cho những người đi lại thường xuyên.
Hai nhà lãnh đạo cũng ủng hộ việc cho phép các nhà sản xuất người Thổ Nhĩ Kỳ-Cyprus tiếp cận đầy đủ thị trường EU đối với phô mai halloumi/hellim, một bước đi đòi hỏi kiểm tra giấy chứng nhận vệ sinh tại Đường Xanh. Các nhà vận chuyển nông sản sẽ được xử lý giấy tờ theo cơ chế “làn xanh” tương tự như các tuyến UK-EU trước Brexit. Đồng thời, hai bên cam kết hoàn thành đường ống nước nối Bắc - Nam, cho phép nước đã xử lý từ phía Bắc tưới tiêu cho các trang trại phía Nam, qua đó có thể giảm số lượng xe bồn chở nước qua lại mỗi mùa hè.
Mặc dù thỏa thuận chưa đạt được bước đột phá chính trị, các chuyên gia về di chuyển cho rằng nó đã loại bỏ nhiều điểm gây khó khăn cho nhân viên qua biên giới, đặc biệt là 4.200 công nhân người Thổ Nhĩ Kỳ-Cyprus đi làm hàng ngày trong các ngành xây dựng và dịch vụ khách sạn ở phía Nam. Các công ty quản lý du lịch hoan nghênh kế hoạch công bố dữ liệu xếp hàng theo thời gian thực trên trang web của Liên Hợp Quốc, cho rằng điều này sẽ giúp họ lên lịch xe buýt đưa đón hiệu quả hơn.
Tiếp theo sẽ ra sao? Liên Hợp Quốc sẽ triệu tập ủy ban kỹ thuật vào ngày 15 tháng 12, và cả hai nhà lãnh đạo đã bày tỏ sẵn sàng cho một cuộc họp ba bên với Tổng Thư ký António Guterres vào đầu năm 2026. Nếu các biện pháp xây dựng niềm tin được thực hiện suôn sẻ, các nhà đàm phán hy vọng sẽ tạo ra thiện chí chính trị cần thiết để mở lại các cuộc đàm phán tái thống nhất chính thức vào cuối năm.
Nguồn: Associated Press
