Belgia podnosi opłatę za wniosek o obywatelstwo do 1000 euro i zaostrza zasady dotyczące dochodów przy łączeniu rodzin

Rząd federalny Belgii wprowadził największą podwyżkę opłat za naturalizację od czasu reformy kodeksu obywatelstwa w 2012 roku. Od 16 kwietnia 2026 roku każdy, kto złoży standardowy wniosek o obywatelstwo w swojej gminie, będzie musiał zapłacić 1000 euro – to wzrost ponad sześciokrotny w porównaniu do dotychczasowej opłaty 150 euro, obowiązującej przez ponad dekadę. Decyzja ta wpisuje się w szerszą strategię koalicji Arizona, która zobowiązała się do uczynienia polityki imigracyjnej „uporządkowaną i ekonomicznie zrównoważoną”. Po miesiącach debat parlamentarnych zakończonych 15 kwietnia, wprowadzono także nowe progi dochodowe dla wiz na łączenie rodzin. Sponsorzy muszą teraz wykazać się dochodem netto wynoszącym co najmniej 110% belgijskiej miesięcznej płacy minimalnej (obecnie około 1820 euro) plus dodatkowe 10% za każdego już utrzymywanego członka rodziny. Partnerzy muszą mieć co najmniej 21 lat, zamiast dotychczasowych 18, a uchodźcy mają teraz tylko sześć miesięcy – zamiast roku – na złożenie wniosku o łączenie rodzin bez spełniania wymogu dochodowego. Osoby objęte ochroną uzupełniającą muszą czekać obowiązkowo dwa lata. Minister ds. migracji Anneleen Van Bossuyt podkreśla, że reformy mają „chronić budżety społeczne i zwalczać nadużycia”, jednak organizacje pozarządowe ostrzegają, że ograniczają one prawo do życia rodzinnego i szczególnie dotykają migrantów o niskich dochodach. Dla pracodawców i menedżerów ds. relokacji kluczowym problemem jest zatrzymanie pracowników. Opłata 1000 euro za obywatelstwo – oprócz kosztów prawnych i kursów językowych – może opóźnić moment, w którym długo zatrudnieni cudzoziemcy staną się obywatelami Belgii z pełnymi prawami do swobodnego przemieszczania się po UE. Działy HR są już proszone o dostarczanie zaświadczeń o zarobkach dla pracowników planujących sponsorować małżonków lub dzieci. Firmy zatrudniające młodszych lub średniozaawansowanych specjalistów mogą odnotować większą rotację, jeśli rodziny nie będą mogły do nich dołączyć szybko. Uniwersytety obawiają się, że wyższe koszty zniechęcą międzynarodowych doktorantów, którzy często korzystają z naturalizacji jako drogi do uzyskania finansowania badań na poziomie całej UE. Rząd argumentuje, że nawet po podwyżce Belgia pozostaje konkurencyjna na tle sąsiadów: Francja pobiera 55 euro, ale wymaga osobistego przesłuchania w prefekturze i testu językowego na poziomie B1; Holandia pobiera 1023 euro i wymaga znajomości języka niderlandzkiego na poziomie A2 oraz egzaminu z integracji obywatelskiej; Niemcy planują opłatę 400 euro, ale obok wymogu ośmioletniego pobytu i znajomości niemieckiego na poziomie B1. Jednak organizacje społeczne zwracają uwagę, że Belgia obecnie wymaga największej z góry opłaty w UE w stosunku do przeciętnych dochodów netto. Rada Stanu zażądała raportu oceniającego wpływ zmian do końca roku, aby sprawdzić, czy liczba naturalizacji spadnie znacząco – w 2024 roku Bruksela przyznała 60 108 obywatelstw. Praktyczne wskazówki dla zespołów ds. mobilności międzynarodowej to uwzględnienie dodatkowych 1000 euro na każdego dorosłego wnioskodawcę, potwierdzenie, że gminy akceptują tylko płatności kartą kredytową lub Bancontact oraz przygotowanie trzech miesięcy odcinków wypłat i najnowszego zeznania podatkowego do wniosków o łączenie rodzin. Wnioskodawcy, których sprawy są już w toku, ale nie opłacone, muszą uregulować różnicę w ciągu 30 dni, inaczej grozi im odrzucenie wniosku. Obserwatorzy spodziewają się, że opłata będzie indeksowana inflacyjnie co styczeń, co oznacza, że w 2027 roku może przekroczyć 1100 euro, jeśli ceny konsumpcyjne pójdą zgodnie z prognozami Narodowego Banku. Choć polityka ta sygnalizuje zaostrzenie stanowiska Belgii, dobrze przygotowani wykwalifikowani migranci nadal znajdą otwarte ścieżki – pod warunkiem, że zaplanują wszystko z wyprzedzeniem i uwzględnią wyższe koszty w pakietach relokacyjnych.