Austria poparła wspólną inicjatywę 19 państw członkowskich UE, która wzywa do szybkiego utworzenia „centrów powrotów” w krajach trzecich, gdzie odrzucone osoby ubiegające się o azyl mogłyby być przetwarzane i deportowane. Propozycja, przedstawiona w liście współautorstwa Danii i Włoch z 19 czerwca 2026 roku, opiera się na niedawno przyjętym Rozporządzeniu o Powrotach i stanowi pierwszy konkretny krok w kierunku outsourcingu części nowego Paktu UE ds. Migracji i Azylu. Wspólny list, do którego dotarł grecki dziennik Kathimerini, wskazuje, że obecne wskaźniki powrotów – zaledwie 21% w 2025 roku – podważają zaufanie społeczne do strefy Schengen i swobodnego przepływu osób. Sygnatariusze (Austria, Dania, Niemcy, Grecja, Włochy, Holandia oraz 13 innych krajów) apelują do Komisji o wskazanie krajów partnerskich „w Afryce i Azji Centralnej”, które byłyby gotowe do przyjęcia finansowanych przez UE ośrodków przetwarzania do końca roku. Austriacki minister spraw wewnętrznych Gerhard Karner przyjął tę inicjatywę z zadowoleniem, podkreślając, że Wiedeń „od dawna opowiada się za procedurami poza terytorium UE, aby przełamać model biznesowy przemytników”. W ramach planu państwa członkowskie miałyby wspólnie finansować bezpieczne ośrodki zarządzane przez Międzynarodową Organizację ds. Migracji (IOM) i nadzorowane przez Europejską Agencję ds. Azylu. Migranci, których wnioski o ochronę zostały już odrzucone w UE lub w nowo utworzonych punktach kontroli granicznej, zostaliby przeniesieni do tych centrów na poradnictwo przedodlotowe, kompletowanie dokumentów oraz loty czarterowe. Choć koncepcja nie sięga tak daleko jak brytyjski „model Rwandy”, to jednak przenosi na zewnątrz procedury detencyjne i krótkoterminowe zakwaterowanie, odciążając państwa Schengen z przeciążonymi systemami przyjęć, takie jak Austria, Niemcy czy Holandia. Zespoły zajmujące się podróżami służbowymi i mobilnością korporacyjną powinny uważnie śledzić tę propozycję. W przypadku jej wdrożenia, centra powrotów mogą przyspieszyć usuwanie pracowników lub członków rodzin, którzy przekroczą dozwolony czas pobytu w strefie Schengen, co sprawi, że ścisłe przestrzeganie zasad 90/180 dni stanie się jeszcze ważniejsze. Z kolei inicjatywa raczej nie wpłynie na legalne transfery wewnątrzfirmowe czy delegacje pracownicze, które nadal będą realizowane w ramach krajowych systemów zezwoleń na pobyt. Harmonogram jest ambitny: służby Komisji zostały poproszone o przedstawienie pakietu wykonalności przed październikową Radą ds. Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, a misje eksploracyjne do potencjalnych krajów partnerskich mają rozpocząć się już w sierpniu. Dla międzynarodowych firm przemieszczających pracowników przez Wiedeń lub inne austriackie punkty wjazdu, przekaz polityczny jest jasny: era pobłażliwego egzekwowania powrotów dobiega końca, a kontrola dokumentów na granicach Austrii – już zaostrzona w związku z tymczasowym przywróceniem kontroli – zostanie jeszcze bardziej zaostrzone po uruchomieniu centrów powrotów.
Źródło: Kathimerini
