Irlandia przewodnicząca UE zwołuje nadzwyczajne posiedzenie w sprawie fali migrantów w Ceucie

Zaledwie kilka dni po objęciu przez Irlandię rotacyjnej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej 1 lipca, Dublin stanął przed pierwszym poważnym sprawdzianem swoich umiejętności zarządzania kryzysowego. Wczesnym rankiem 4 sierpnia Ministerstwo Sprawiedliwości potwierdziło, że minister ds. sprawiedliwości, spraw wewnętrznych i migracji Helen McEntee przewodniczyć będzie nadzwyczajnej wideokonferencji 27 ministrów spraw wewnętrznych UE. Spotkanie zwołano z inicjatywy Irlandii po tym, jak 30 lipca około 50 000 osób przekroczyło granicę z Maroka do hiszpańskiej enklawy Ceuta, co Madryt określił jako „największą masową próbę wejścia w nowożytnej historii UE”.

Irlandia ma dwa główne cele. Po pierwsze, wyrazić solidarność z Hiszpanią – co premier Micheál Martin podkreślił w rozmowach z hiszpańskim premierem Pedro Sánchezem w miniony weekend – oraz po drugie, utrzymać na właściwym torze kruchy Pakt o Migracji i Azylu z 2024 roku. Choć większość osób, które przedostały się do Ceuty, wróciła do Maroka w ciągu 24 godzin, polityczne reperkusje są poważne. Już 19 państw członkowskich zażądało zaostrzenia kontroli wewnętrznych w strefie Schengen, a 22 przywódców z centroprawicy podpisało list oskarżający Hiszpanię o tworzenie „czynników przyciągających”. Irlandia, zobowiązana do neutralności wynikającej z prezydencji, nie złożyła podpisu, ale teraz musi poruszać się w coraz bardziej spolaryzowanej Radzie.



Dla irlandzkich interesariuszy mobilności stawka jest wysoka. Ewentualne przywrócenie kontroli granicznych – zwłaszcza na korytarzach belgijskim, francuskim i holenderskim, intensywnie wykorzystywanych przez irlandzkich przewoźników i podróżujących służbowo – mogłoby przywrócić biurokrację i kolejki, które dopiero niedawno udało się rozwiązać po zakłóceniach związanych z Brexitem. Również sektor lotniczy jest zaniepokojony: lotnisko w Dublinie obsługuje ponad 13 milionów pasażerów podróżujących do strefy Schengen rocznie, z których wielu korzysta z bezproblemowych przesiadek w Hiszpanii i Francji. Źródła z Ministerstwa Przedsiębiorczości, Handlu i Zatrudnienia poinformowały Global Mobility Daily, że urzędnicy przygotowują wytyczne awaryjne dla pracodawców, których pracownicy tranzytują przez Hiszpanię, w tym zalecenia dotyczące posiadania dodatkowych dokumentów potwierdzających status oraz wydłużenia czasu na przesiadki.

Irlandzkie korporacje działające na Półwyspie Iberyjskim – od CRH po Kerry Group – również uruchomiły zespoły ds. mobilności, monitorujące potencjalne zatory transportowe i nagłe zmiany w polityce wizowej. Choć niewielu spodziewa się, że dzisiejsza wideokonferencja przyniesie konkretne przepisy, obserwatorzy podkreślają, że irlandzkie przewodnictwo może zadecydować, czy zaostrzone nastroje przełożą się na prawo. „Jeśli Dublin zdoła nakierować ministrów na oparte na dowodach, proporcjonalne działania, ochroni to zarówno integralność Schengen, jak i praktyczne interesy irlandzkich podróżnych” – zauważa dr Siobhán O’Leary, starsza badaczka w Instytucie Spraw Międzynarodowych i Europejskich.

Kolejny punkt zapalny nastąpi w czwartek, gdy komisja LIBE Parlamentu Europejskiego zbierze się na nadzwyczajnej sesji, by przyjrzeć się wydarzeniom w Ceucie. Na razie menedżerowie ds. mobilności powinni przygotować się na lato pełne politycznych zawirowań – które Irlandia, z nowej pozycji u sterów Rady, będzie musiała starać się uspokoić.