President van de Balearen roept op tot meer EU-ondersteuning voor het beveiligen van eilandgrenzen te midden van migrantenstromen

Marga Prohens, voorzitter van de Balearen, gebruikte haar toespraak op de Dag van Europa op 8 mei in Palma om te pleiten voor “veel nauwere samenwerking met de Europese Unie” om de archipel te helpen omgaan met de toename van kleine bootjes die aankomen. De afgelopen maanden heeft Salvamento Marítimo tientallen patera’s onderschept voor de kusten van Ibiza, Formentera en Mallorca, wat de opvanglocaties zwaar onder druk zet. Deze waren oorspronkelijk bedoeld voor toeristisch verkeer, niet voor humanitaire triage. Prohens stelde dat de migratieroute over de Middellandse Zee niet langer beperkt is tot de Canarische Eilanden of Andalusië en waarschuwde dat de gefragmenteerde geografie van de eilanden de lokale politie en kustwacht “tot het uiterste belast”. Haar oproep volgt op een reeks verontrustende cijfers. Medio april 2026 waren al 604 migranten, waaronder 147 alleenstaande minderjarigen, in de regio aangekomen met 44 vaartuigen, volgens de Balearische overheid. Hoewel het aantal onregelmatige aankomsten in heel Spanje dit jaar met 61% is gedaald, zijn de overtochten naar de Balearen juist toegenomen doordat mensensmokkelaars nieuwe, kortere routes vanuit Algerije testen. Lokale autoriteiten hebben een “migratie-noodsituatie” uitgeroepen en 6,7 miljoen euro uitgegeven aan tijdelijke opvangtenten in de havens van Palma, Ibiza en Formentera, maar de capaciteit dreigt opnieuw te bezwijken. Vanuit zakelijk en mobiliteitsperspectief is de situatie op de Balearen belangrijk omdat de eilanden na Catalonië de drukstbezochte toeristische toegangspoort van Spanje zijn. Het aantal passagiers op de luchthavens herstelt zich al tot het niveau van voor de pandemie, en hoteliers vrezen dat aanhoudende beelden van kustwachtoperaties op populaire stranden welvarende bezoekers kunnen afschrikken. Bedrijven die personeel verplaatsen naar de bloeiende tech- en jachtclusters op Mallorca melden ook langere wachttijden voor het verkrijgen van NIE-nummers en verblijfsafspraken, omdat de politie middelen afzweert naar asielverwerking. Beleidopties die worden overwogen zijn onder meer een speciaal Frontex-patrouillecentrum in Palma en versnelde overplaatsingen van alleenstaande minderjarigen naar kinderbeschermingsinstellingen op het vasteland – ideeën die al door het Ministerie van Binnenlandse Zaken zijn geopperd, maar nog niet gefinancierd. Prohens wil dat de komende Raad Justitie en Binnenlandse Zaken extra geld uit het Border Management Fund reserveert voor eilandgebieden en dat Balearische agenten realtime toegang krijgen tot de nieuwe EU Entry/Exit System (EES)-database, zodat identiteitscontroles al op zee kunnen worden uitgevoerd. Of Madrid en Brussel hiermee instemmen, valt nog te bezien, maar de toespraak geeft aan dat migratiecontrole, en niet zon, zee en strand, deze zomer wel eens de agenda van de eilanden kan domineren.