Parlament Europejski analizuje umowę Frontexu z Bośnią i Hercegowiną w kontekście fińskich obaw dotyczących presji na granicach zewnętrznych

3 grudnia 2025 roku podczas spotkania w Brukseli Komisja ds. Wolności Obywatelskich Parlamentu Europejskiego (LIBE) rozpoczęła debatę nad wyrażeniem zgody na umowę o statusie, która umożliwiłaby Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex) wysłanie funkcjonariuszy na terytorium Bośni i Hercegowiny. Porozumienie – podpisane w czerwcu, lecz jeszcze nie ratyfikowane – jest częścią szerszych działań Unii mających na celu zarządzanie przepływami migracyjnymi na trasie Bałkanów Zachodnich, co ostatecznie wpływa na obciążenie zewnętrznych granic Finlandii.

Kluczowe elementy projektu umowy to wspólne patrole, wymiana informacji w czasie rzeczywistym oraz wyraźne zobowiązania do poszanowania praw podstawowych zgodnie z rozporządzeniem 2019/1896. Sprawozdawca Jaroslav Bžoch podkreślił przed europosłami, że formalne, prawnie wiążące ramy współpracy z krajami trzecimi są „niezbędne dla przejrzystości i demokratycznej kontroli”, podczas gdy przedstawiciele Frontexu argumentowali, że wdrożenie misji zmniejszy nielegalne przekroczenia granicy do Chorwacji i Słowenii oraz odciąży dalsze obszary Schengen na północy.



Perspektywa fińska. Choć geograficznie odległa, Finlandia aktywnie wspiera wzmocnienie zarządzania granicami u źródła, zwłaszcza po wzroście liczby wniosków o azyl na wschodniej granicy w latach 2023–24, który ujawnił ograniczenia krajowych możliwości. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych pozytywnie oceniło debatę LIBE, zauważając, że stabilizacja korytarza Bałkanów Zachodnich pośrednio ogranicza wtórne ruchy migracyjne, które mogą docierać do Finlandii drogą powietrzną lub lądową. Helsinki planują wysłać personel do misji w Bośni po wejściu umowy w życie, kontynuując tradycję delegowania funkcjonariuszy Fińskiej Straży Granicznej do operacji Frontexu.

Wpływ na biznes i mobilność. Dla fińskich korporacji działających w Europie Środkowej, lepsza kontrola granicy na Bałkanach Zachodnich może oznaczać mniej doraźnych kontroli tożsamości i płynniejszy transport drogowy. Jednak organizacje pozarządowe ostrzegają, że zaostrzenie kontroli może zmusić migrantów do korzystania z bardziej niebezpiecznych tras, co może wywołać nowe ryzyka humanitarne lub reputacyjne dla firm posiadających łańcuchy dostaw w regionie.

Harmonogram. Komisja LIBE zagłosuje pod koniec stycznia 2026 roku; zgoda plenarna może nastąpić w lutym. Następnie umowa zostanie formalnie zatwierdzona przez Radę, co pozwoli Frontexowi na rozpoczęcie działań już na wiosnę 2026 roku.