Niemcy przedłużają kontrole na granicach lądowych do 15 marca 2026 roku, wydłużając „tymczasowe” kontrole w strefie Schengen

Niemieckie Federalne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych ponownie rozszerzyło definicję „tymczasowości”, przedłużając kontrole tożsamości, które wprowadziło na wszystkich dziewięciu lądowych granicach kraju w połowie września. Ogłoszenie, cicho opublikowane w Dzienniku Urzędowym 29 grudnia, potwierdza, że losowe kontrole Bundespolizei będą prowadzone co najmniej do 15 marca 2026 roku — maksymalnego okresu przewidzianego przez obowiązujący Kodeks Graniczny Schengen bez wyraźnej zgody Komisji Europejskiej.

W praktyce oznacza to, że każda osoba wjeżdżająca do Niemiec drogą lądową lub koleją z Austrii, Czech, Polski, Danii, Holandii, Luksemburga, Francji czy Szwajcarii może zostać zatrzymana do losowej kontroli i poproszona o okazanie paszportu lub dowodu osobistego, potwierdzenia miejsca zamieszkania, dokumentów dotyczących zakwaterowania oraz środków finansowych. Funkcjonariusze mają również prawo odmówić wjazdu, jeśli podejrzewają nielegalną migrację lub zagrożenie bezpieczeństwa. Decyzja ta jest odpowiedzią na wzrost wtórnych przepływów migracyjnych wzdłuż trasy Bałkanów Zachodnich oraz na kilka głośnych spraw związanych z przemytem ludzi, które minister spraw wewnętrznych Nancy Faeser określiła jako „trwałe, wysoce elastyczne zagrożenie”.



Dla podróżujących służbowo, delegowanych pracowników i osób przekraczających granicę codziennie oznacza to co najmniej dziesięć dodatkowych tygodni potencjalnych opóźnień i kontroli dokumentów, które w dużej mierze zniknęły przed pandemią. Menedżerowie ds. mobilności korporacyjnej powinni uwzględnić dodatkowy czas podróży w planach, zadbać, by pracownicy spoza UE mieli przy sobie karty pobytu i potwierdzenie zatrudnienia, a także przypomnieć pracownikom z UE, że wymagany jest dowód osobisty, a nie prawo jazdy. Przewoźnicy autobusowi zgłaszają już kolejki sięgające 40 minut na przejściu Kiefersfelden/Kufstein z Austrią w godzinach szczytu, a pasażerowie pociągów na trasach Monachium–Salzburg i Drezno–Praga muszą liczyć się z kontrolami paszportowymi na pokładzie.

Środowisko biznesowe uważnie obserwuje, czy Berlin podejmie próbę dalszego przedłużenia kontroli na podstawie klauzuli „wyjątkowych okoliczności” w Kodeksie Schengen, co wymagałoby formalnej zgody Komisji Europejskiej. Kilka sąsiednich państw zasugerowało, że może złożyć skargi, jeśli kontrole staną się półtrwałe, argumentując, że zakłócają łańcuchy dostaw, zwłaszcza gdy kończą się zaległości magazynowe po świętach Bożego Narodzenia. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych podkreśla, że działanie jest proporcjonalne i wskazuje na 22% wzrost liczby postępowań karnych za przemyt w trzecim kwartale jako uzasadnienie.

Międzynarodowe firmy powinny śledzić komunikaty Federalnej Policji i rozważyć wydanie alertów dla podróżujących, zawierających listę kontrolną (ważność paszportu, potwierdzenie zakwaterowania, dowód biletu na dalszą podróż), aby zminimalizować ryzyko odmowy wjazdu. Tymczasem instytucje UE planują na początku 2026 roku wznowić szerszą debatę na temat reformy Kodeksu Granicznego Schengen — co oznacza, że jednostronne działania Niemiec mogą ponownie wywołać dyskusję o jasnych zasadach dotyczących stosowania, zakresu i nadzoru kontroli wewnętrznych granic.