Nieobecność Turcji uwidacznia geopolityczne podziały podczas szczytu UE-Bliski Wschód na Cyprze

Nieformalne szczyt UE w Nikozji z 25 kwietnia zwrócił uwagę nie tylko ze względu na obecność przywódców Egiptu, Jordanii, Libanu i Syrii, ale także z powodu wyraźnej nieobecności Turcji. Według źródeł dyplomatycznych cytowanych przez Turkish Minute, Ankara nigdy nie została zaproszona – co ponownie wzbudziło debatę na temat nierozwiązanej kwestii cypryjskiej oraz kruchości współpracy UE-Turcja w sprawach migracji. Turcja, goszcząc około czterech milionów uchodźców i kontrolując kluczowe punkty wyjścia na Morzu Egejskim, odgrywa centralną rolę w każdej szerszej strategii migracyjnej. Jednak udział w szczycie byłby politycznie kłopotliwy ze względu na brak uznania Republiki Cypru przez Turcję oraz trwające spory dotyczące stref morskich. Krytycy ostrzegali, że omawianie Iranu, korytarzy energetycznych i swobody żeglugi bez udziału Ankary grozi strategicznymi lukami, podczas gdy zwolennicy stanowiska UE podkreślali, że sama lokalizacja spotkania czyniła zaproszenie nierealistycznym. Dla menedżerów ds. mobilności międzynarodowej spór ten przypomina, że liberalizacja wizowa UE-Turcja pozostaje zamrożona, a każda eskalacja napięć na wschodnim Morzu Śródziemnym może szybko przełożyć się na zakłócenia w lotnictwie czy żegludze. Linie lotnicze nadal borykają się z problemami dwustronnych zezwoleń na przelot, gdy Turcja i Cypr zamykają części swoich FIR podczas ćwiczeń wojskowych. Przedstawiciele UE starali się bagatelizować kontrowersje, podkreślając, że Ankara pozostaje „kluczowym partnerem” w oświadczeniu z 2016 roku dotyczącym migracji. Jednak analitycy w Brukseli prywatnie przyznają, że relacje są najchłodniejsze od czasu impasu wokół poszukiwań gazu w 2022 roku, co rodzi pytania, czy nowy Pakt Migracyjny UE może funkcjonować bez nowego porozumienia z Turcją. Jeśli dialog nie zostanie wznowiony, firmy zajmujące się przemieszczaniem personelu lub towarów w regionie powinny przygotować się na środowisko kształtowane raczej przez doraźne działania dyplomatyczne niż stabilne ramy wielostronne.