Czeski rząd proponuje 30-dniowy limit nieobecności, po którym uchodzi tymczasowa ochrona dla Ukraińców

Czeskie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych 19 maja 2026 roku przedstawiło szeroko zakrojoną nowelizację ustawy o pobycie cudzoziemców, mającą na celu zaostrzenie przepisów migracyjnych w związku z wojną Rosji przeciwko Ukrainie. Kluczowym elementem projektu jest nowy zapis, który automatycznie wygaszałby tymczasowy status ochrony nadany Ukraińcom na mocy unijnych przepisów, jeśli spędzą oni ponad 30 kolejnych dni poza terytorium Czech. Według urzędników, ma to powstrzymać tzw. „turystykę socjalną”, polegającą na wielokrotnym przekraczaniu granic przez posiadaczy tego statusu, którzy jednocześnie korzystają z czeskiego systemu wsparcia społecznego. Minister spraw wewnętrznych Lubomír Metnar podkreślił, że głównymi motywami są bezpieczeństwo i równe traktowanie: „Osoby, które naprawdę tu mieszkają i pracują, są mile widziane, ale ci, którzy nadużywają naszego systemu opieki społecznej, muszą spełniać te same obowiązki co obywatele Czech.”

Nowe przepisy utrudnią także beneficjentom przekształcenie tymczasowej ochrony w nowy, pięcioletni status „specjalnego długoterminowego pobytu”, który wymaga samowystarczalności ekonomicznej, potwierdzenia ubezpieczenia oraz minimalnego rocznego dochodu w wysokości 440 000 CZK. Liczba wniosków o ten status gwałtownie wzrosła – tylko w pierwszych czterech miesiącach 2026 roku złożono ich około 45 000.



Poza zasadą 30 dni, projekt wprowadza surowsze kary za organizowanie nielegalnej migracji oraz centralizuje rozpatrywanie spraw związanych z bezpieczeństwem w jednym wyspecjalizowanym sądzie. Pojazdy zarejestrowane na Ukrainie będą musiały przejść czeskie badania techniczne w ciągu sześciu miesięcy i zostać wpisane do krajowego rejestru samochodowego do 2028 roku, co zamknie kolejną lukę wykorzystywaną przez sieci przestępcze, jak podaje policja.

Dla pracodawców propozycja oznacza większe wyzwania w planowaniu zatrudnienia. Działy HR będą musiały dokładniej monitorować podróże pracowników za granicę, aby uniknąć nagłej utraty uprawnień do pracy, a menedżerowie ds. mobilności – śledzić zmieniające się kryteria przekształcania statusu na długoterminowy pobyt. Jeśli ustawa zostanie przyjęta przez parlament jesienią, większość przepisów zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku – dając firmom około pół roku na dostosowanie wewnętrznych systemów zgodności.

Z ponad 380 000 Ukraińcami nadal objętymi tymczasową ochroną, zmiany odczują branże budowlana, produkcyjna i usługowa, które w dużym stopniu opierają się na ukraińskiej sile roboczej. Organizacje biznesowe już apelują o okres przejściowy, ostrzegając, że nagła utrata statusu może pogłębić poważne braki kadrowe w Czechach i zakłócić regionalne łańcuchy dostaw.