Szwajcarska Izba Reprezentantów zaostrza przepisy dotyczące azylu i deportacji

W nadzwyczajnej sesji 17 września 2026 roku Szwajcarska Rada Narodowa (izba niższa) zatwierdziła pakiet dziewięciu projektów uchwał mających na celu zaostrzenie systemu azylowego w Szwajcarii oraz rozszerzenie uprawnień państwa do odbierania obywatelstwa i deportacji osób z podwójnym obywatelstwem skazanych za poważne przestępstwa. Debata – zainicjowana przez prawicową Szwajcarską Partię Ludową (SVP) – odbyła się w kontekście 19% wzrostu liczby wniosków o azyl w porównaniu z rokiem poprzednim oraz rosnącej presji na kantonalne ośrodki przyjęć.

Najbardziej kontrowersyjny projekt nakazuje Radzie Federalnej odebranie obywatelstwa szwajcarskiego osobom z podwójnym obywatelstwem, które zostały skazane za najpoważniejsze przestępstwa, oraz ich deportację po odbyciu kary. Choć obecne prawo już przewiduje możliwość odebrania obywatelstwa w przypadkach „poważnego naruszenia interesów lub reputacji Szwajcarii”, zwolennicy argumentują, że próg ten jest zbyt wysoki, a procedury zbyt powolne. Przeciwnicy z ramienia Socjaldemokratów i Zielonych ostrzegają, że wprowadzenie dwóch klas obywatelstwa może naruszyć międzynarodowe zobowiązania Szwajcarii i doprowadzić do bezpaństwowości, jeśli drugi kraj odmówi przyjęcia takiej osoby.



Inny projekt przewiduje wprowadzenie ukierunkowanych sankcji (np. ograniczenie pomocy rozwojowej czy wydawania wiz) wobec krajów pochodzenia, które odmawiają współpracy w kwestii powrotu odrzuconych wnioskodawców azylu. Parlamentarzyści zażądali również, by rząd zaprzestał automatycznego przyznawania pełnego azylu afgańskim kobietom, zastępując go tymczasowym przyjęciem, które można łatwiej cofnąć, jeśli sytuacja w kraju się poprawi.

Przedstawiciele biznesu obserwujący debatę podkreślają, że Szwajcaria opiera się na zagranicznych talentach i musi wyważyć kwestie bezpieczeństwa z reputacją kraju otwartego na pomoc humanitarną. Surowsze przepisy dotyczące deportacji mogą odstraszyć wysoko wykwalifikowanych obywateli z podwójnym obywatelstwem, a zaostrzenie środków wobec państw niechętnych do współpracy może zaostrzyć napięcia dyplomatyczne i utrudnić podróże służbowe.

Międzynarodowe firmy z programami mobilności globalnej powinny uważnie śledzić proces legislacyjny: Rada Kantonów (izba wyższa) zajmie się projektami jeszcze w tym roku, a ewentualne zmiany prawne prawdopodobnie będą wiązały się z nowymi obowiązkami w zakresie zgodności dla działów HR i imigracji. Dla pracodawców najważniejszym wnioskiem jest to, że polityczny impet wyraźnie zmierza w kierunku bardziej restrykcyjnego systemu azylowego. Firmy powinny zrewidować swoje wewnętrzne oceny ryzyka dotyczące pracowników na wizach humanitarnych oraz przygotować się na możliwe zmiany w terminach łączenia rodzin, odnawianiu zezwoleń na pobyt i kryteriach ich cofania po zakończeniu procesu legislacyjnego.