Hiszpański minister spraw wewnętrznych apeluje do UE o wsparcie finansowe i polityczne po kryzysie na granicy w Ceucie

Podczas posiedzenia Rady ds. Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w Luksemburgu 1 października, minister spraw wewnętrznych Fernando Grande-Marlaska wygłosił wyjątkowo stanowczą ocenę działań UE wobec masowego napływu 70-80 tys. migrantów do hiszpańskiego miasta Ceuta w Afryce Północnej tego lata. Według Grande-Marlaski, żaden z migrantów, którzy przekroczyli granicę 30-31 lipca, nie dotarł do innego państwa członkowskiego, a mimo to 22 rządy szybko skrytykowały Madryt, oferując przy tym niewielkie wsparcie operacyjne. Minister podczas debaty o „stanie Schengen” zażądał tego, co nazwał „solidarnością operacyjną, finansową i polityczną”. Przypomniał, że Hiszpania od 2021 roku odnotowała drugą najwyższą liczbę decyzji o powrocie w UE i już testuje 100% biometryczne rejestrowanie w systemie EES na głównych lotniskach. Liczba nielegalnych przyjazdów do Hiszpanii spadła o 46% ogółem, a na trasie przez Wyspy Kanaryjskie aż o 74%, dzięki wzmocnionej współpracy z Marokiem i państwami Afryki Zachodniej. Grande-Marlaska skrytykował także decyzję Włoch o utrzymaniu kontroli granicznych dla przyjazdów z Hiszpanii, argumentując, że Kodeks Graniczny Schengen dopuszcza tymczasowe zawieszenia tylko w sytuacjach absolutnej konieczności. Jego wypowiedź padła w czasie, gdy Madryt sam prowadzi wzajemne kontrole na lotach i promach z Włoch do co najmniej 8 października. Komisarz UE ds. spraw wewnętrznych Magnus Brunner przyznał, że przepisy na to pozwalają, ale zasugerował, że Komisja monitoruje proporcjonalność tych działań. Dla zarządzających mobilnością oznacza to, że Hiszpania będzie mocno lobbować za współfinansowaniem przez UE centrów recepcyjnych, przyspieszeniem procedur powrotu oraz wspólnym mechanizmem awaryjnym – zmiany te mogą ograniczyć doraźne kontrole graniczne, które utrudniają podróże służbowe. Firmy organizujące transfery pracowników przez hiszpańskie węzły powinny jednak spodziewać się losowych kontroli, zwłaszcza na trasach związanych z Włochami, dopóki napięcia polityczne nie ustąpią. W średnim terminie nacisk Hiszpanii na podział obciążeń może wpłynąć na ostateczny kształt Nowego Paktu o Migracji i Azylu, kształtując priorytety w wydawaniu wiz, sankcje dla przewoźników oraz projekty cyfrowej kontroli granicznej, takie jak System Wjazdu/Wyjazdu (EES) i ETIAS. Firmy z dużą liczbą pracowników delegowanych do Hiszpanii powinny uważnie śledzić te negocjacje, ponieważ decyzje dotyczące finansowania zadecydują, jak szybko Schengen wróci do swobodnego ruchu po letnim kryzysie.