
Cuộc tranh luận về di cư ở Úc đã đạt đến điểm nóng mới sau khi dữ liệu chính thức cho thấy vào tháng 10 năm 2025, có tới 2,9 triệu người đang sống tại nước này với thị thực tạm thời—chiếm khoảng 10% dân số cả nước. Con số này cao hơn 70% so với năm 2019 và vượt qua mức đỉnh trước đại dịch. Sinh viên quốc tế (638.000 người) và công dân New Zealand với thị thực Loại Đặc biệt (731.000 người) là hai nhóm lớn nhất, nhưng số lượng trong các diện Thị thực Tốt nghiệp Tạm thời, Thị thực Du lịch Làm việc và thị thực cầu nối cũng đang tăng vọt.
Các chuyên gia di cư cảnh báo hệ thống vốn được thiết kế cho các kỳ lưu trú ngắn hạn đang trở thành con đường mặc định để định cư lâu dài. Hiện có hơn 402.000 người đang sử dụng thị thực cầu nối—loại giấy tờ ban đầu chỉ dành cho vài nghìn người chờ quyết định tình trạng—gây ra hỗn loạn hành chính tại Tòa án Xem xét Hành chính (ART). Tòa án này đang vật lộn với lượng hồ sơ tồn đọng kỷ lục lên tới 124.000 vụ, phần lớn là kháng cáo liên quan đến thị thực sinh viên và bảo vệ.
Cựu phó thư ký Bộ Di trú, Tiến sĩ Abul Rizvi, cho rằng sự gia tăng này cho thấy “hệ thống đã chuyển từ kế hoạch định cư lâu dài sang tình trạng tạm thời không kiểm soát được”. Ông kêu gọi chính phủ tăng hạn ngạch di cư thường trú thêm 50.000 chỗ mỗi năm trong ba năm tới và đơn giản hóa quy trình kháng cáo, cảnh báo nếu không, Úc sẽ “vô tình bước vào xã hội hai tầng lớp gồm cư dân thường trú và cư dân tạm thời kéo dài”.
Các nhóm doanh nghiệp cũng lo ngại nhưng vì lý do khác. Các trường đại học phụ thuộc vào sinh viên quốc tế đóng học phí, trong khi các ngành như khách sạn, nông nghiệp và chăm sóc người cao tuổi cần lao động tạm thời để bù đắp thiếu hụt kỹ năng nghiêm trọng. Tuy nhiên, các nhà tuyển dụng cho biết sự chậm trễ trong xử lý hồ sơ, thay đổi quy định tùy tiện và việc thực thi không nhất quán đang khiến việc lập kế hoạch nhân sự trở nên bất khả thi. Phòng Thương mại và Công nghiệp Úc đề xuất một cổng thông tin số duy nhất theo dõi hồ sơ từ lúc nộp đến khi có quyết định cuối cùng, trong khi các công đoàn nhấn mạnh giải pháp thực sự là tăng cường tuân thủ để chấm dứt tình trạng trộm cắp tiền lương và bóc lột lao động.
Về mặt chính trị, con số này trở thành đòn bẩy cho cả hai phe trong quốc hội. Liên minh đối lập cáo buộc Lao động để tình trạng di cư “trôi khỏi tầm kiểm soát”, trong khi chính phủ khẳng định họ kế thừa một hệ thống hỏng và đang siết chặt quy định về tiếng Anh, kiểm tra tính chính xác thị thực sinh viên và con đường bảo lãnh của nhà tuyển dụng. Với cuộc bầu cử liên bang dự kiến vào năm tới và vấn đề khả năng chi trả nhà ở đang là mối quan tâm lớn của công chúng, việc gia tăng thị thực tạm thời chắc chắn sẽ là một trong những chủ đề trọng tâm của chiến dịch năm 2026.
Các chuyên gia di cư cảnh báo hệ thống vốn được thiết kế cho các kỳ lưu trú ngắn hạn đang trở thành con đường mặc định để định cư lâu dài. Hiện có hơn 402.000 người đang sử dụng thị thực cầu nối—loại giấy tờ ban đầu chỉ dành cho vài nghìn người chờ quyết định tình trạng—gây ra hỗn loạn hành chính tại Tòa án Xem xét Hành chính (ART). Tòa án này đang vật lộn với lượng hồ sơ tồn đọng kỷ lục lên tới 124.000 vụ, phần lớn là kháng cáo liên quan đến thị thực sinh viên và bảo vệ.
Cựu phó thư ký Bộ Di trú, Tiến sĩ Abul Rizvi, cho rằng sự gia tăng này cho thấy “hệ thống đã chuyển từ kế hoạch định cư lâu dài sang tình trạng tạm thời không kiểm soát được”. Ông kêu gọi chính phủ tăng hạn ngạch di cư thường trú thêm 50.000 chỗ mỗi năm trong ba năm tới và đơn giản hóa quy trình kháng cáo, cảnh báo nếu không, Úc sẽ “vô tình bước vào xã hội hai tầng lớp gồm cư dân thường trú và cư dân tạm thời kéo dài”.
Các nhóm doanh nghiệp cũng lo ngại nhưng vì lý do khác. Các trường đại học phụ thuộc vào sinh viên quốc tế đóng học phí, trong khi các ngành như khách sạn, nông nghiệp và chăm sóc người cao tuổi cần lao động tạm thời để bù đắp thiếu hụt kỹ năng nghiêm trọng. Tuy nhiên, các nhà tuyển dụng cho biết sự chậm trễ trong xử lý hồ sơ, thay đổi quy định tùy tiện và việc thực thi không nhất quán đang khiến việc lập kế hoạch nhân sự trở nên bất khả thi. Phòng Thương mại và Công nghiệp Úc đề xuất một cổng thông tin số duy nhất theo dõi hồ sơ từ lúc nộp đến khi có quyết định cuối cùng, trong khi các công đoàn nhấn mạnh giải pháp thực sự là tăng cường tuân thủ để chấm dứt tình trạng trộm cắp tiền lương và bóc lột lao động.
Về mặt chính trị, con số này trở thành đòn bẩy cho cả hai phe trong quốc hội. Liên minh đối lập cáo buộc Lao động để tình trạng di cư “trôi khỏi tầm kiểm soát”, trong khi chính phủ khẳng định họ kế thừa một hệ thống hỏng và đang siết chặt quy định về tiếng Anh, kiểm tra tính chính xác thị thực sinh viên và con đường bảo lãnh của nhà tuyển dụng. Với cuộc bầu cử liên bang dự kiến vào năm tới và vấn đề khả năng chi trả nhà ở đang là mối quan tâm lớn của công chúng, việc gia tăng thị thực tạm thời chắc chắn sẽ là một trong những chủ đề trọng tâm của chiến dịch năm 2026.
Nguồn: News.com.au