Chính phủ Séc chính thức xác nhận rằng công dân Ukraine đang sống tại Séc theo chế độ Bảo hộ Tạm thời của EU có thể tiếp tục nộp đơn xin giấy phép cư trú dài hạn đặc biệt, thường gọi là “Lex Ukraine.” Quyết định này, được thông qua vào ngày 9 tháng 3 năm 2026, mở lại con đường cho những người tị nạn đủ điều kiện nhận thẻ cư trú 5 năm, được tự do tiếp cận thị trường lao động Séc và quan trọng nhất là có cơ hội chuyển sang cư trú lâu dài sau khi thẻ hết hạn. Vòng xét duyệt năm 2026 sẽ giống quy trình hai giai đoạn của năm trước, nhưng có thay đổi về lịch trình: đăng ký trực tuyến “bày tỏ nguyện vọng” sẽ bắt đầu từ tháng 4, trong khi giai đoạn đăng ký sinh trắc học chuyển sang tháng 10 (thay vì tháng 9 như năm 2025). Bộ Nội vụ hy vọng việc bắt đầu muộn hơn sẽ giảm áp lực đột biến hồ sơ từng làm quá tải các văn phòng và gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc sắp xếp nhân sự. Vì chỉ khoảng 15.000 trong số 80.000 hồ sơ năm 2025 được chấp thuận, các quan chức cảnh báo rằng khả năng tự túc tài chính và bằng chứng về chỗ ở sẽ tiếp tục được kiểm tra kỹ lưỡng. Đối với doanh nghiệp, thẻ cư trú 5 năm giúp loại bỏ áp lực gia hạn tem ngắn hạn hàng năm vào tháng 3 và tạo điều kiện thuận lợi cho kế hoạch nhân sự ổn định. Các nhà sản xuất đa quốc gia trong các cụm công nghiệp ô tô quanh Brno và Plzeň — nơi người Ukraine chiếm 15-25% lực lượng lao động — cho biết biện pháp này sẽ giảm chi phí tuân thủ và hạn chế tình trạng thay đổi nhân sự. Người giữ thẻ cũng có thể đi lại trong khu vực Schengen tối đa 90 ngày trong mỗi chu kỳ 180 ngày, thuận tiện cho các chuyến công tác và đào tạo trong EU. Các luật sư di trú lưu ý một số điểm thực tiễn: người nộp đơn phải đăng ký qua Cổng Thông tin Người nước ngoài của Bộ và nên tải lên các bản sao khai thuế hoặc xác nhận lương từ nhà tuyển dụng để chứng minh thu nhập trên mức sinh hoạt tối thiểu (3.920 CZK/tháng cho cá nhân). Khi được duyệt sơ bộ, họ sẽ nhận được lịch hẹn lấy dữ liệu sinh trắc học; nếu không đến đúng hẹn mà không có lý do chính đáng, hồ sơ sẽ bị đóng. Người phụ thuộc phải đăng ký riêng, nhưng việc đoàn tụ gia đình sẽ được xử lý đồng thời để tránh quyết định tách rời. Động thái này mang ý nghĩa chính trị quan trọng. Việc chuyển đổi bảo hộ khẩn cấp thành trạng thái dài hạn cho thấy Praha coi việc di cư lớn của người Ukraine không còn là hiện tượng ngắn hạn. Đồng thời, việc giới hạn hồ sơ qua bộ lọc cạnh tranh, dựa trên năng lực kinh tế, giúp trấn an cử tri rằng chỉ những người tị nạn tự lập về tài chính mới được chấp nhận. Các chuyên gia dự đoán các nước Visegrád khác sẽ theo dõi sát sao cách triển khai của Séc khi họ cân nhắc mô hình sau bảo hộ tạm thời của riêng mình.
Nguồn: KPMG GMS Flash Alert
