Hiszpania odrzuca unijne porozumienie zaostrzające przepisy migracyjne i zlecanie deportacji na zewnątrz

Hiszpania znalazła się w coraz większej izolacji w Brukseli 8–9 grudnia, gdy minister spraw wewnętrznych Fernando Grande-Marlaska zagłosował przeciwko porozumieniu Rady, które otwiera drogę do utworzenia przez Unię Europejską centrów powrotów migrantów w krajach trzecich oraz ustala niższą niż oczekiwano roczną „kwotę solidarności” na relokację osób ubiegających się o azyl w UE. Polityczne porozumienie, będące częścią ostatecznego pakietu Paktu UE w sprawie migracji i azylu, upoważnia państwa członkowskie do zawierania dwustronnych umów z krajami spoza UE, dzięki którym osoby odrzucone w procedurze azylowej mogą być przetwarzane i wydalane poza Europą – nawet jeśli jedynie przebywały tranzytem przez dany kraj. Tekst rezygnuje z wcześniejszego wymogu istnienia „istotnego powiązania” między migrantem a wyznaczonym bezpiecznym krajem, co było pomysłem inspirowanym odrębną umową Włoch z Albanią.

Madryt argumentował, że plan budzi „poważne wątpliwości prawne, polityczne i ekonomiczne” oraz ostrzegał przed reakcją dyplomatyczną ze strony krajów Afryki Północnej i Ameryki Łacińskiej, które znalazły się na pierwszej liście tzw. bezpiecznych państw UE (Kolumbia, Maroko, Egipt, Tunezja, Indie, Bangladesz i Kosowo). Hiszpania protestowała również, że nowy mechanizm solidarności na 2026 rok – 21 000 relokacji i 420 mln euro wsparcia finansowego – jest znacznie niższy od pierwotnej propozycji Komisji, popieranej przez rząd hiszpański, która zakładała 30 000 relokacji i 600 mln euro.



Dla Madrytu niższe liczby mają duże znaczenie: Hiszpania, wraz z Grecją, Włochami i Cyprusem, jest oficjalnie klasyfikowana jako kraj „pod presją migracyjną” i w związku z tym głównym beneficjentem relokacji wewnątrz UE. Urzędnicy obawiają się, że mniejsza liczba miejsc i mniejsze wsparcie finansowe oznaczać będą dłuższy pobyt w przepełnionych ośrodkach recepcyjnych na Półwyspie Iberyjskim i Wyspach Kanaryjskich.

Menadżerowie ds. mobilności korporacyjnej powinni zauważyć, że decyzja ta faktycznie utrwala bardziej restrykcyjne warunki na granicach od połowy 2026 roku, kiedy pakt stanie się w pełni operacyjny. Szybsze decyzje o niedopuszczalności, ograniczone prawa do odwołań oraz możliwość przetwarzania w krajach trzecich skrócą czas, w którym odrzucone osoby mogą pozostać w UE. Pracodawcy sponsorujący przypadki humanitarne lub związane z łączeniem rodzin będą musieli dostosować harmonogramy i zadbać o pełną poprawność dokumentacji przed złożeniem wniosków.

Jednocześnie spór podkreśla bardziej liberalne podejście Hiszpanii do migracji wewnątrz UE. Choć Madryt przegrał głosowanie, dał sygnał, że będzie dążył do zwiększenia kwot relokacyjnych podczas negocjacji budżetowych na 2026 rok i zasugerował, że może przeznaczyć dodatkowe środki krajowe na ośrodki recepcyjne, jeśli wsparcie UE okaże się niewystarczające. Polityczny podział zwiększa niepewność dla globalnie mobilnych pracowników korzystających z Hiszpanii jako punktu wejścia do strefy Schengen, ale jednocześnie wzmacnia wizerunek kraju jako jednego z bardziej przyjaznych miejsc dla wykwalifikowanych migrantów w Europie.