Polska planuje ograniczyć świadczenia socjalne i dostęp do opieki zdrowotnej dla ukraińskich uchodźców

Rząd Polski przedstawił plany zaostrzenia specjalnych przepisów regulujących pobyt osób przesiedlonych z Ukrainy od lutego 2022 roku. W rozmowie z Radiem Polskim 21 stycznia 2026 roku rzecznik rządu Adam Szałapka zapowiedział, że władze „znacząco ograniczą” dostęp do flagowego programu 800+ oraz wprowadzą współpłacenie za niektóre usługi medyczne.

Zgodnie z projektem ustawy, prawo do comiesięcznego świadczenia 800 zł będą mieli wyłącznie ukraińscy rodzice zatrudnieni na umowę o pracę lub aktywnie poszukujący pracy, a bezpłatny dostęp do publicznej opieki zdrowotnej zostanie ograniczony do podstawowego i nagłego leczenia. Uchodźcy, którzy chcą zachować szerszy zakres świadczeń, będą musieli uzyskać numer PESEL i uregulować swój status zgodnie z ustawą o cudzoziemcach. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych planuje także cyfryzację dokumentów tożsamości, zastępując papierową kartę pobytu elektroniczną kartą DIIA, zintegrowaną z aplikacją mObywatel.



Dla programów mobilności międzynarodowej zmiany te mają dwa główne skutki. Po pierwsze, firmy zatrudniające Ukraińców w Polsce mogą spodziewać się wzrostu liczby wniosków administracyjnych związanych z potwierdzeniem formalnego zatrudnienia. Po drugie, zespoły HR powinny przygotować się na wsparcie osób zależnych, które stracą pełne ubezpieczenie zdrowotne, na przykład poprzez rozszerzenie pakietów prywatnej opieki medycznej.

Rząd argumentuje, że rynek pracy wchłonął większość z 1,2 miliona Ukraińców przebywających w Polsce, co czyni uniwersalne świadczenia zbędnymi. Organizacje pozarządowe ostrzegają, że grupy najbardziej narażone – w tym samotne rodziny i osoby starsze – mogą zostać pominięte. Projekt ustawy ma trafić do Sejmu w lutym, a większość przepisów ma wejść w życie 1 kwietnia 2026 roku. Pracodawcy powinni śledzić kalendarz legislacyjny i odpowiednio wcześnie informować dotkniętych zmianami pracowników.