Społeczności przygraniczne Finlandii z Rosją przygotowują się na długotrwałe zamknięcie granicy, gdzie skutki gospodarcze przewyższają obawy o bezpieczeństwo

Tohmajärvi, niewielka gmina w Karelii Północnej, niegdyś tętniła życiem dzięki ruchowi transgranicznemu. W szczytowym okresie przez pobliski punkt kontrolny Niirala przechodziło prawie dwa miliony osób rocznie. Od czasu, gdy Finlandia w grudniu 2023 roku zamknęła wszystkie osiem przejść drogowych z Rosją, aby powstrzymać to, co Helsinki nazywają „uzbrojoną migracją” Moskwy, ruch spadł do zera – a wraz z nim lokalne dochody. 24 lutego 2026 roku na ponad 20 platformach na całym świecie pojawił się szczegółowy raport terenowy podsumowujący nową rzeczywistość. Stacje benzynowe stoją puste, kawiarnie są pozamykane, a supermarkety straciły połowę obrotów, ponieważ zniknęła rosyjska klientela. Bezrobocie w gminie wzrosło do 18,2% – niemal dwukrotnie przekraczając krajową średnią – a młodzi ludzie wyprowadzają się do większych miast. Nawet inwestorzy w odnawialne źródła energii zrezygnowali z planowanej farmy wiatrowej, gdy Straż Graniczna poinformowała, że łopaty turbin będą kolidować z nowymi radarami nadzoru montowanymi na ogrodzeniu bezpieczeństwa o wartości 362 milionów euro i długości 200 kilometrów, które jest obecnie w budowie. Mieszkańcy, z którymi rozmawiali dziennikarze AFP, podkreślają jednak, że ich największym zmartwieniem jest sytuacja gospodarcza, a nie militarna. Członkostwo Finlandii w NATO i zwiększony budżet obronny dają im poczucie bezpieczeństwa, ale zniknięcie rosyjskich klientów zagraża przetrwaniu wszystkiego – od pensjonatów po firmy transportowe. Fiński Instytut Spraw Międzynarodowych ostrzega przed powstaniem „nowej peryferii” wzdłuż 1340-kilometrowej granicy, gdzie niedobory pracowników w służbie zdrowia i budownictwie zderzają się z rekordowym bezrobociem lokalnym, ponieważ rosyjscy pracownicy transgraniczni nie mogą już dojeżdżać do pracy. Dla menedżerów ds. mobilności korporacyjnej najważniejszym wnioskiem jest to, że wschodnie regiony będą musiały polegać na zagranicznych – a nie rosyjskich – talentach, jeśli chcą się odbudować. Pracodawcy już zabiegają o szybsze rozpatrywanie pozwoleń na pobyt związanych z pracą oraz o ukierunkowane ulgi podatkowe, które przyciągną specjalistów z UE gotowych przeprowadzić się do słabo zaludnionej Karelii i Kainuu. Firmy logistyczne zmieniły trasy eksportu na porty w Kotce i Haminie, co wydłużyło czas dostaw do Azji o trzy dni. W Helsinkach parlamentarzyści są podzieleni co do tego, jak długo zamknięcie granicy powinno trwać. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych twierdzi, że ponowne otwarcie „nie wchodzi w grę”, dopóki Moskwa nie przestanie kierować uchodźców na granicę, czego Kreml zaprzecza. Tymczasem w budżecie Straży Granicznej na 2027 rok przewidziano kolejne 120 milionów euro na przedłużenie ogrodzenia na północ. Jeśli sytuacja geopolityczna się nie zmieni, mobilność lądowa między Finlandią a Rosją pozostanie zamrożona, a miasta, które kiedyś na niej prosperowały, będą musiały wymyślić na nowo swoje gospodarki lub zniknąć.