Czeski Parlament Udziela Pierwszej Zgody na Ustawę Zaostrzającą Tymczasową Ochronę Ukraińców i Cyfryzującą Procedury Pobytowe

24 czerwca 2026 roku Izba Poselska przegłosowała 112 do 65 projekt rządowy, który znacznie zaostrza zasady dotyczące Ukraińców mieszkających w Czechach na podstawie dyrektywy UE o tymczasowej ochronie. Projekt, popierany przez ministra spraw wewnętrznych Lubomíra Metnara, trafi teraz do Komisji Bezpieczeństwa, a decydujące drugie czytanie planowane jest po przerwie letniej. Najbardziej kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie „testu fizycznej obecności”: dorośli pobierający miesięczne świadczenie humanitarne (obecnie 4 860 CZK) będą musieli spędzać co najmniej 16 dni w miesiącu na terytorium Czech oraz posiadać zatrudnienie, prowadzić działalność gospodarczą lub być zarejestrowani w Urzędzie Pracy. Urzędnicy tłumaczą, że ten przepis ma na celu ograniczenie zjawiska tzw. „turystyki świadczeniowej”, polegającej na częstym przemieszczaniu się między Polską, Niemcami i Ukrainą przy jednoczesnym pobieraniu czeskich świadczeń. Projekt ustawy przewiduje także długo oczekiwaną cyfrową reformę agendy Policji Cudzoziemskiej. Wnioski o pozwolenia na pobyt, ich przedłużenia i anulacje będą obsługiwane na platformie e-administracji, łączącej bazy danych ministerstwa z urzędami miejskimi, co skróci średni czas rozpatrzenia z ośmiu do trzech tygodni. Obywatele UE przebywający w Czechach ponad 90 dni po raz pierwszy będą mieli obowiązek, a nie tylko zalecenie, rejestracji online. Ma to poprawić dokładność danych demograficznych gmin oraz alokację funduszy spójności UE. Inne zmiany to automatyczne wygaszenie ochrony, jeśli posiadacz przebywa poza strefą Schengen ponad 30 dni, zaostrzenie kar za przemyt ludzi oraz obowiązek rejestracji ukraińskich pojazdów w czeskim rejestrze, co umożliwi egzekwowanie mandatów drogowych. Krytycy z opozycji twierdzą, że pakiet niesprawiedliwie obciąża osoby najbardziej potrzebujące i może zmusić niektórych uchodźców do pracy na czarno. Dla pracodawców przekaz jest mieszany: jaśniejsze ramy prawne ułatwią weryfikację statusu pracownika online, ale działy HR będą musiały dokładniej monitorować podróże pracowników i pomagać im w spełnianiu wymogu 16-dniowej obecności fizycznej. Doradcy ds. zagranicznych talentów zalecają aktualizację polityk dotyczących mobilności wewnętrznej oraz uwzględnienie w budżecie ewentualnych przerw w zatrudnieniu, jeśli status pracownika wygaśnie w trakcie realizacji zlecenia.