Akcja deportacyjna w USA zmusza Haitańczyków do migracji na północ, wystawiając na próbę zaostrzone przepisy azylowe Kanady

Obywatele Haiti, którym w Stanach Zjednoczonych odebrano Tymczasowy Status Ochronny (TPS), wyruszają w 1400-kilometrową podróż do granicy z Quebeciem, mając nadzieję na uzyskanie azylu w Kanadzie, zanim amerykańska służba imigracyjna (ICE) zdąży ich zatrzymać. Szczegółowy reportaż opublikowany 21 września przez The Atlantic śledzi losy kilku rodzin, które zapłaciły kierowcom nawet do 700 dolarów, by dotrzeć do nieformalnych przejść granicznych, po tym jak Sąd Najwyższy USA podtrzymał decyzję prezydenta Trumpa o anulowaniu TPS w zeszłym miesiącu. Granica Kanady stała się bardziej rygorystyczna od fali migrantów na Roxham Road w 2023 roku: osoby ubiegające się o azyl, zatrzymane w ciągu 14 dni od nielegalnego przekroczenia granicy, nie kwalifikują się już do ochrony na mocy nowelizacji Umowy o Bezpiecznym Trzecim Kraju. Mimo to istnieją luki prawne. Osoby, które unikną wykrycia przez dwa tygodnie lub mają bliskich krewnych w Kanadzie, nadal mogą składać wnioski o azyl i otrzymać pozwolenia na pracę – informacja ta coraz częściej krąży w grupach dyskusyjnych diaspory haitańskiej. Królewska Policja Konna Kanady odnotowała w sierpniu 133 osoby ubiegające się o azyl, które nie spełniały wymogów i zostały odesłane pod amerykańską opiekę – to najwyższy miesięczny wynik w tym roku. Urzędnicy graniczni spodziewają się, że liczba ta wzrośnie we wrześniu wraz z nasileniem deportacji w USA. Grupy haitańskie w Montrealu informują, że schroniska są niemal pełne i apelują do Ottawy o wydanie ukierunkowanych humanitarnych pozwoleń na pracę, podobnych do tych, które wprowadzono dla Wenezuelczyków w 2025 roku. Dla pracodawców bezpośredni wpływ jest na razie pośredni, ale realny: osoby ubiegające się o azyl, które przejdą weryfikację, nie mogą legalnie pracować, dopóki nie otrzymają otwartego pozwolenia na pracę – obecnie czas oczekiwania wynosi średnio 7–9 tygodni. Branże już borykające się z poważnym niedoborem pracowników, zwłaszcza przetwórstwo spożywcze i opieka domowa, mogą spodziewać się wzrostu liczby kandydatów jeszcze tej jesieni. Zespoły ds. mobilności powinny przygotować wewnętrzne procedury weryfikacyjne, aby szybko zatrudniać uchodźców po uzyskaniu zgody, jednocześnie zachowując czujność wobec nowych wymogów dotyczących dokumentów tożsamości, wprowadzonych na mocy ustawy C-12.