Przełomowe orzeczenie Sądu Najwyższego USA z czerwca podtrzymało decyzję prezydenta Donalda Trumpa o zakończeniu Tymczasowego Statusu Ochronnego (TPS) dla około 300 000 Haitańczyków. Ta decyzja natychmiast postawiła tysiące osób, które legalnie mieszkały i pracowały w Stanach Zjednoczonych, w sytuacji nieregularnej – co skłoniło coraz więcej z nich do próby przedostania się do Kanady przez północną granicę. W ciągu ostatniego miesiąca organizacje wspierające w Montrealu odnotowały czterokrotny wzrost codziennych telefonów od Haitańczyków szukających porad, jak dotrzeć do Kanady.
Granica Kanady z USA jest najdłuższą na świecie i do niedawna jedną z najbardziej przepuszczalnych. Publiczne oburzenie z powodu nielegalnych przekroczeń na drodze Roxham w Quebecu skłoniło Ottawę do zamknięcia tego nieoficjalnego przejścia w 2023 roku oraz do zmiany Umowy o Bezpiecznym Trzecim Kraju, która pozwala na natychmiastowy powrót do USA osób zatrzymanych w ciągu 14 dni od przekroczenia granicy. Zaostrzenie przepisów zmusiło przemytników do wytyczania nowych leśnych ścieżek i pobierania od migrantów nawet do 700 dolarów za nocny marsz przez tzw. „The Slash”, jak nazywa to Królewska Policja Konna Kanadyjska (RCMP).
Po dostaniu się do Kanady Haitańczycy stają przed paradoksem. Deportacje na Haiti uznawane są za zbyt niebezpieczne, więc osoby, które potrafią ukryć się przez dwa tygodnie, mogą otrzymać pozwolenie na pracę i rozpocząć powolny proces azylowy. Wielu twierdzi, że ten stan zawieszenia jest lepszy niż ryzyko natychmiastowego aresztowania i deportacji, które teraz grozi im w USA.
![Haitańscy migranci kierują się na północ po odebraniu im statusu TPS w USA, sprawdzając zaostrzone przepisy graniczne Kanady]()
Organizacje społeczne, takie jak Centrum Wsparcia Haitańczyków w północnym Montrealu, są przeciążone, codziennie otrzymując dziesiątki próśb o pomoc w znalezieniu mieszkania, wsparciu prawnym i zapisaniu dzieci do szkoły. Kanadyjskie władze obserwują sytuację z niepokojem. Haitańczycy stanowią już największą grupę narodowościową wśród osób ubiegających się o azyl, a rząd Carney’a stara się pokazać, że potrafi kontrolować granicę, zachowując jednocześnie humanitarne podejście.
Ottawa potajemnie zwiększyła wspólne patrole z amerykańską Strażą Graniczną, a funkcjonariusze RCMP korzystają teraz z dronów, kamer wykrywających ruch oraz pojazdów terenowych do patrolowania trudno dostępnych przejść. Krytycy twierdzą, że zaostrzenie kontroli jedynie podnosi koszty i ryzyko nielegalnego przekraczania granicy, nie powstrzymując jednak napływu migrantów.
Dla kanadyjskich pracodawców borykających się z poważnym niedoborem siły roboczej napływ Haitańczyków jest zjawiskiem dwuznacznym. Zmiany w Umowie o Bezpiecznym Trzecim Kraju oznaczają, że większość nowo przybyłych Haitańczyków będzie musiała czekać miesiące, a czasem lata, zanim otrzyma otwarte pozwolenie na pracę, co wydłuża okres, w którym są zależni od pomocy społecznej. Prawnicy imigracyjni ostrzegają, że jeśli Ottawa nie stworzy specjalnej ścieżki humanitarnej lub ekonomicznej, ryzykuje powstanie zatoru, który od 2017 roku paraliżuje system azylowy.
Granica Kanady z USA jest najdłuższą na świecie i do niedawna jedną z najbardziej przepuszczalnych. Publiczne oburzenie z powodu nielegalnych przekroczeń na drodze Roxham w Quebecu skłoniło Ottawę do zamknięcia tego nieoficjalnego przejścia w 2023 roku oraz do zmiany Umowy o Bezpiecznym Trzecim Kraju, która pozwala na natychmiastowy powrót do USA osób zatrzymanych w ciągu 14 dni od przekroczenia granicy. Zaostrzenie przepisów zmusiło przemytników do wytyczania nowych leśnych ścieżek i pobierania od migrantów nawet do 700 dolarów za nocny marsz przez tzw. „The Slash”, jak nazywa to Królewska Policja Konna Kanadyjska (RCMP).
Po dostaniu się do Kanady Haitańczycy stają przed paradoksem. Deportacje na Haiti uznawane są za zbyt niebezpieczne, więc osoby, które potrafią ukryć się przez dwa tygodnie, mogą otrzymać pozwolenie na pracę i rozpocząć powolny proces azylowy. Wielu twierdzi, że ten stan zawieszenia jest lepszy niż ryzyko natychmiastowego aresztowania i deportacji, które teraz grozi im w USA.
Organizacje społeczne, takie jak Centrum Wsparcia Haitańczyków w północnym Montrealu, są przeciążone, codziennie otrzymując dziesiątki próśb o pomoc w znalezieniu mieszkania, wsparciu prawnym i zapisaniu dzieci do szkoły. Kanadyjskie władze obserwują sytuację z niepokojem. Haitańczycy stanowią już największą grupę narodowościową wśród osób ubiegających się o azyl, a rząd Carney’a stara się pokazać, że potrafi kontrolować granicę, zachowując jednocześnie humanitarne podejście.
Ottawa potajemnie zwiększyła wspólne patrole z amerykańską Strażą Graniczną, a funkcjonariusze RCMP korzystają teraz z dronów, kamer wykrywających ruch oraz pojazdów terenowych do patrolowania trudno dostępnych przejść. Krytycy twierdzą, że zaostrzenie kontroli jedynie podnosi koszty i ryzyko nielegalnego przekraczania granicy, nie powstrzymując jednak napływu migrantów.
Dla kanadyjskich pracodawców borykających się z poważnym niedoborem siły roboczej napływ Haitańczyków jest zjawiskiem dwuznacznym. Zmiany w Umowie o Bezpiecznym Trzecim Kraju oznaczają, że większość nowo przybyłych Haitańczyków będzie musiała czekać miesiące, a czasem lata, zanim otrzyma otwarte pozwolenie na pracę, co wydłuża okres, w którym są zależni od pomocy społecznej. Prawnicy imigracyjni ostrzegają, że jeśli Ottawa nie stworzy specjalnej ścieżki humanitarnej lub ekonomicznej, ryzykuje powstanie zatoru, który od 2017 roku paraliżuje system azylowy.
Źródło: The Atlantic
