
Chính phủ trung hữu Phần Lan vừa tiến thêm một bước trong chương trình cải cách nhập cư rộng lớn khi công bố dự thảo luật yêu cầu sinh viên quốc tế phải tự đảm bảo tài chính trong suốt thời gian lưu trú. Được công khai lấy ý kiến từ ngày 16/1 và được Helsinki Times đưa tin ngày 17/1, dự luật cho phép Cơ quan Di trú Phần Lan (Migri) thu hồi giấy phép cư trú nếu sinh viên từng xin hoặc nhận bất kỳ khoản trợ cấp xã hội cơ bản nào từ Kela, cơ quan bảo hiểm xã hội của Phần Lan.
Theo quy định hiện hành, sinh viên quốc tế ngoài EU/EEA phải chứng minh có ít nhất 560 euro mỗi tháng trong tài khoản cá nhân khi xin giấy phép, nhưng không có cơ chế giám sát tự động sau khi cấp phép. Bộ Kinh tế và Việc làm hiện muốn xây dựng hệ thống dữ liệu tự động kết nối Kela và Migri để các khoản trợ cấp xã hội được phát hiện ngay lập tức. Migri sẽ tiến hành điều tra nhanh và nếu xác nhận, sẽ ra quyết định hủy giấy phép, yêu cầu sinh viên rời khỏi Phần Lan hoặc chuyển sang tình trạng cư trú khác.
Quan chức chính phủ cho rằng thay đổi này chỉ nhằm thực thi cam kết về khả năng tài chính độc lập và ngăn chặn những người xin nhập cảnh không có kế hoạch tài chính thực tế. Tuy nhiên, các nhóm doanh nghiệp và trường đại học tỏ ra thận trọng. Phần Lan đang cạnh tranh gay gắt để thu hút nhân tài quốc tế trong các lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ thông tin và y tế, và các cơ sở giáo dục lo ngại quy định “không khoan nhượng” có thể làm giảm tuyển sinh trong bối cảnh thu nhập từ học phí và nhu cầu lao động tăng cao. Họ cũng lưu ý sinh viên đôi khi phải nhờ Kela hỗ trợ khẩn cấp một lần khi bị chậm mở tài khoản ngân hàng, dẫn đến tạm thời không thể trả tiền thuê nhà.
Về thực tế, các công ty tuyển dụng sinh viên không thuộc EU làm thực tập sinh hoặc nhân viên bán thời gian nên rà soát lại các văn bản hướng dẫn và nhắc nhở nhân viên rằng việc xin trợ cấp xã hội cơ bản có thể ảnh hưởng đến quyền cư trú hợp pháp. Các trường đại học khuyên sinh viên mới nên mang theo ít nhất 6.720 euro trong tài khoản Phần Lan để trang trải chi phí sinh hoạt năm đầu. Thời gian lấy ý kiến kéo dài đến 27/2; chính phủ dự kiến trình dự luật lên Quốc hội trong kỳ họp mùa xuân 2026 và sẽ có hiệu lực “càng sớm càng tốt” sau đó. Nhà tuyển dụng và sinh viên muốn góp ý về nội dung, bao gồm các khoảng thời gian gia hạn hoặc ngưỡng miễn trừ, cần gửi phản hồi trong thời gian ngắn này.
Theo quy định hiện hành, sinh viên quốc tế ngoài EU/EEA phải chứng minh có ít nhất 560 euro mỗi tháng trong tài khoản cá nhân khi xin giấy phép, nhưng không có cơ chế giám sát tự động sau khi cấp phép. Bộ Kinh tế và Việc làm hiện muốn xây dựng hệ thống dữ liệu tự động kết nối Kela và Migri để các khoản trợ cấp xã hội được phát hiện ngay lập tức. Migri sẽ tiến hành điều tra nhanh và nếu xác nhận, sẽ ra quyết định hủy giấy phép, yêu cầu sinh viên rời khỏi Phần Lan hoặc chuyển sang tình trạng cư trú khác.
Quan chức chính phủ cho rằng thay đổi này chỉ nhằm thực thi cam kết về khả năng tài chính độc lập và ngăn chặn những người xin nhập cảnh không có kế hoạch tài chính thực tế. Tuy nhiên, các nhóm doanh nghiệp và trường đại học tỏ ra thận trọng. Phần Lan đang cạnh tranh gay gắt để thu hút nhân tài quốc tế trong các lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ thông tin và y tế, và các cơ sở giáo dục lo ngại quy định “không khoan nhượng” có thể làm giảm tuyển sinh trong bối cảnh thu nhập từ học phí và nhu cầu lao động tăng cao. Họ cũng lưu ý sinh viên đôi khi phải nhờ Kela hỗ trợ khẩn cấp một lần khi bị chậm mở tài khoản ngân hàng, dẫn đến tạm thời không thể trả tiền thuê nhà.
Về thực tế, các công ty tuyển dụng sinh viên không thuộc EU làm thực tập sinh hoặc nhân viên bán thời gian nên rà soát lại các văn bản hướng dẫn và nhắc nhở nhân viên rằng việc xin trợ cấp xã hội cơ bản có thể ảnh hưởng đến quyền cư trú hợp pháp. Các trường đại học khuyên sinh viên mới nên mang theo ít nhất 6.720 euro trong tài khoản Phần Lan để trang trải chi phí sinh hoạt năm đầu. Thời gian lấy ý kiến kéo dài đến 27/2; chính phủ dự kiến trình dự luật lên Quốc hội trong kỳ họp mùa xuân 2026 và sẽ có hiệu lực “càng sớm càng tốt” sau đó. Nhà tuyển dụng và sinh viên muốn góp ý về nội dung, bao gồm các khoảng thời gian gia hạn hoặc ngưỡng miễn trừ, cần gửi phản hồi trong thời gian ngắn này.
Nguồn: Helsinki Times