EU-plan voor veilige landen stuit op verzet van meer dan 200 ngo’s, maar Duitsland houdt vast aan planning

Binnen enkele uren na de goedkeuring door de EU-Raad van een gemeenschappelijke lijst van ‘veilige landen’, heeft een alliantie van 212 maatschappelijke organisaties – waaronder het Duitse Pro Asyl en Caritas – een open brief gestuurd waarin zij Berlijn oproepen om tijdens de laatste triloogonderhandelingen een veto uit te spreken tegen het voorstel. Volgens hen negeert de lijst, die landen als Egypte, Marokko en India als veilig voor terugkeer bestempelt, de werkelijke risico’s op vervolging en zal het leiden tot “institutionalisering van refoulement” (terugzending naar gevaarlijke situaties).

Het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken wees de kritiek van de hand en benadrukte dat de richtlijn ruimte laat voor individuele risicobeoordelingen en dat de Duitse bestuursrechtbanken volledige controle behouden. Ambtenaren voegden toe dat een geharmoniseerde lijst een einde zou maken aan de huidige versnippering, waarbij sommige EU-lidstaten dezelfde landen al als veilig beschouwen en terugkeer afdwingen via bilaterale afspraken.



Juridische experts zijn verdeeld. Sommigen stellen dat het standpunt van de Raad bestaande jurisprudentie slechts vastlegt en broodnodige duidelijkheid biedt voor bedrijven die werknemers uit de genoemde landen aannemen. Anderen waarschuwen dat versnelde afwijzingen regionale rechtbanken kunnen overbelasten en kunnen leiden tot situaties van ‘luchthaven-limbo’ als terugkeervluchten niet direct beschikbaar zijn.

Voor HR-afdelingen is de discussie meer dan politiek. Als bepaalde herkomstlanden als veilig worden bestempeld, kan het voor toekomstige studenten of werkzoekenden lastiger worden om asielaanvragen als vangnet in te dienen, wat het belang van solide werkvisumtrajecten en werkgeversregistratiesystemen vergroot.

De triloogonderhandelingen beginnen volgende week; het Duitse voorzitterschap hoopt nog voor het einde van het jaar een akkoord te bereiken, maar de tegenstand van NGO’s kan leiden tot extra waarborgen of overgangsclausules.