EU-ministers steunen hervorming asielbeleid en gemeenschappelijke lijst van 'veilige landen'; Berlijn bereidt snelle uitvoering voor

Op 8 december kwamen de EU-ministers van Binnenlandse Zaken in Brussel bijeen, onder leiding van Alexander Dobrindt uit Duitsland, die het roulerend voorzitterschap bekleedt. Ze bereikten een definitieve onderhandelingspositie over twee kernonderdelen van het Pact over Migratie en Asiel. Het eerste onderdeel introduceert een gestandaardiseerde screeningsprocedure en geeft lidstaten de bevoegdheid om aanvragers te weigeren die bescherming kunnen krijgen in een aangewezen ‘veilig’ derde land. Het tweede harmoniseert de terugkeerregels, waardoor langere detentie mogelijk wordt (tot 18 maanden) voor migranten die vrijwillige vertrekorders negeren, en worden EU-gefinancierde “terugkeerhubs” buiten de EU opgezet.

Voor Duitsland sluit deze overeenkomst naadloos aan bij de eigen hervormingen van de Bondsdag, die hetzelfde weekend werden aangenomen. Ambtenaren in Berlijn bevestigden dat de federale politie de nieuwe regels vanaf maart 2026 zal testen op de luchthavens van Frankfurt en München – ruim vóór de volledige inwerkingtreding van de EU-regels – door duidelijk ongegronde aanvragen via versnelde grensprocedures af te handelen. Bedrijven die personeel uitzenden naar Duitsland vanuit Bangladesh, Egypte, India of Tunesië – de vier grootste economieën die nu op EU-niveau als ‘veilig’ zijn bestempeld – moeten rekening houden met mogelijke gevolgen, zoals strengere controle van documenten of hogere borgsommen voor terugkeer.



Bedrijfsorganisaties steunen over het algemeen de invoering van een uniforme lijst, omdat de huidige uiteenlopende nationale classificaties onzekerheid veroorzaken bij het overplaatsen van werknemers binnen Schengen. Mensenrechtenorganisaties vrezen echter dat het uitbesteden van terugkeer aan niet-EU “hubs” de waarborgen zal verzwakken en gezinnen bloot zal stellen aan slechte omstandigheden. Het Europees Parlement moet nog instemmen, maar Duitse Europarlementariërs van CDU/CSU en FDP hebben hun steun al uitgesproken, terwijl de Groenen voorstellen voorbereiden om de detentie van kinderen te beperken.

Bij een akkoord in eerste lezing begin 2026 is het de bedoeling dat Duitsland de regels via een uitvoeringsbesluit in nationale wetgeving opneemt, waardoor langdurige parlementaire debatten worden omzeild. Multinationals doen er daarom goed aan nu al hun interne mobiliteits- en zorgplichtbeleid te herzien, vooral bij het inzetten van personeel met paspoorten uit landen die op de komende veilige-landenlijst komen te staan.