Ministerie van Binnenlandse Zaken publiceert operationele richtlijn over nieuwe regels voor burgerschap op basis van afstamming

Het Italiaanse ministerie van Binnenlandse Zaken heeft nieuwe richtlijnen verspreid naar gemeentelijke burgerlijke standkantoren over de uitvoering van de herziening van de ius sanguinis-wetgeving voor het verkrijgen van het staatsburgerschap via afstamming, die dit jaar van kracht is geworden. De circulaire, gedateerd 22 december en gepubliceerd op het gespecialiseerde portaal Immigrazione.biz, verduidelijkt de procedures na de omzetting in wet van het decreetwet 36/2025.

Belangrijkste wijziging: het automatisch doorgeven van het staatsburgerschap is nu beperkt tot twee generaties die in het buitenland zijn geboren. Aanvragers die niet kunnen aantonen dat een ouder of grootouder in Italië is geboren, moeten nieuwe ‘effectieve band’-criteria aantonen — zoals gedocumenteerde culturele connecties of verblijfsperiodes in Italië — voordat ze een aanvraag indienen bij een consulaat of gemeentehuis. De circulaire instrueert ambtenaren om aanvragen die buiten deze criteria vallen te pauzeren en slapende dossiers alleen te heropenen als aan de strengere voorwaarden wordt voldaan.



Voor professionals in wereldwijde mobiliteit heeft dit twee gevolgen. Ten eerste komen minder werknemers met Italiaanse roots automatisch in aanmerking voor paspoorten die werken binnen de EU vergemakkelijken. Ten tweede moeten bedrijven die rekenen op snelle naturalisatie om lokale werkvergunningquota te omzeilen, nu rekening houden met langere doorlooptijden of alternatieve visumcategorieën, zoals het Elective Residence Permit. Juristen wijzen erop dat gerechtelijke beroepen nog mogelijk zijn, maar dat de achterstanden bij regionale bestuursrechtbanken soms meer dan 18 maanden bedragen.

De circulaire opent ook opnieuw, tot 30 juni 2026, de mogelijkheid voor voormalige staatsburgers die hun nationaliteit vóór 1992 verloren, om deze via een vereenvoudigde verklaring bij het consulaat terug te krijgen, mits ze binnen een jaar naar Italië verhuizen. Gemeenten zijn opgedragen speciale spreekuren in te richten en digitale kopieën van buitenlandse geboorte- en andere akten te accepteren, een erkenning van de voortdurende druk om consulaire processen te digitaliseren.