Gemeentelijke knelpunten en vertraging door ‘kwetsbaarheids’-certificaat remmen massale regularisatie in Spanje

Nog geen week na de grootschalige legalisatiecampagne in Spanje, lopen lokale overheden vast onder de administratieve druk van honderdduizenden aanvragers die het nieuw vereiste “certificado de vulnerabilidad social” moeten overleggen. Dit document, dat laat in het wetgevingsproces werd toegevoegd om mensen in kwetsbare situaties voorrang te geven, is verplicht bij de meeste regularisatieaanvragen. Vrijdag stonden lange rijen rond het stadhuis van Barcelona, waar veel hoopvollen de nacht hadden doorgebracht om een van de slechts 300 ochtendtickets te bemachtigen. Vergelijkbare taferelen speelden zich af in Madrid, Valencia en Sevilla, waar de sociale diensten vier keer zoveel aanvragen verwerken als normaal. Volgens de gemeente Madrid steeg het aantal dagelijkse afspraakverzoeken van 1.500 naar 5.500 na de publicatie van Koninklijk Besluit 316/2026. Medewerkers zijn overgeplaatst vanuit andere afdelingen, maar vakbonden waarschuwen voor overbelasting en een daling van de servicekwaliteit. Voor werkgevers betekent deze ‘kwetsbaarheidsknoop’ een reëel operationeel risico. Werknemers kunnen hun aanvraag niet afronden en dus niet worden ingeschreven bij de sociale zekerheid totdat het certificaat is afgegeven. Brancheverenigingen in de bouw en logistiek waarschuwen dat projectplanningen kunnen vertragen als de teams van onderaannemers in onzekerheid blijven. Sommige regionale overheden experimenteren met triagesystemen: Catalonië verstrekt nu binnen 48 uur een tussentijdse bevestiging met QR-code, waardoor migranten al een afspraak voor vingerafdrukken kunnen maken terwijl het volledige certificaat wordt verwerkt. Juridische experts raden bedrijven aan om vroegtijdig bewijs van adres, inkomen en sociale ondersteuning te verzamelen, omdat ontbrekende documenten de belangrijkste reden voor afwijzing zijn. Beleidsdeskundigen stellen dat deze situatie de gefragmenteerde lokale overheidsstructuur in Spanje blootlegt en pleiten voor een nationaal digitaal portaal dat kwetsbaarheidscriteria centraal kan verifiëren – vergelijkbaar met het systeem voor Oekraïense ontheemden. Of deze modernisering er komt vóór de deadline van 30 juni is onzeker, waardoor bedrijven moeten navigeren door een wirwar van gemeentelijke regels.