Het Rule of Law-rapport 2026 van de Europese Commissie, gepubliceerd in Brussel op 17 juli, bevat een ongewoon scherpe kritiek op Italië. Er wordt gewaarschuwd dat **recente veiligheidsdecreten de fundamentele rechten kunnen ondermijnen—waaronder het recht op protest en de bescherming van migranten.** Het rapport wijst specifiek op twee noodpakketten die in 2025 en 2026 zijn aangenomen, waarin preventieve detentie tot 12 uur werd ingevoerd, strengere straffen voor het blokkeren van wegen en vereenvoudigde uitzettingen van onregelmatige migranten. Analisten van de Commissie waarschuwen dat deze maatregelen een afschrikwekkend effect kunnen hebben op maatschappelijke organisaties die asielzoekers ondersteunen en klokkenluiders in opvangcentra kunnen ontmoedigen. Ook wordt Italië bekritiseerd vanwege het niet oprichten van een volwaardige Nationale Mensenrechteninstantie en het uitblijven van een moderne wet tegen belangenverstrengeling. Hoewel het document juridisch niet bindend is, speelt het een rol in het **voorwaardelijkheidsmechanisme dat EU-gelden koppelt aan respect voor de rechtsstaat.** Nu Italië nog wacht op de laatste tranche van zijn herstelplan van €191 miljard, is het politieke risico voor multinationals reëel: een opschorting van de fondsen kan infrastructuurprojecten vertragen en het aantal buitenlandse opdrachten verminderen. Voor bedrijven betekent dit dat zij hun beleid rond werknemersprotesten moeten herzien, de risico’s voor gedetacheerde werknemers die aan demonstraties deelnemen moeten inschatten en alert moeten zijn op strengere politiecontroles bij werkplekken die als ‘kritieke infrastructuur’ worden beschouwd. De regering in Rome bestempelde de kritiek als “ideologisch”, maar de Senaatscommissie voor Constitutionele Zaken heeft al hoorzittingen gepland om de meest omstreden immigratieartikelen na het zomerreces te herzien. Als Italië Brussel niet voor december tevredenstelt, kan de Commissie een inbreukprocedure starten, vergelijkbaar met die van 2020 rond boetes voor NGO’s die reddingsacties op zee uitvoerden.
Bron: EUNews
