Austria wprowadza strategię „trzech ścian”, utrzymując kontrole na granicy z Czechami do czerwca 2026 roku

Podróże między Czechami a Austrią pozostaną doświadczeniem „stop i pokaż paszport” przez co najmniej kolejne 18 miesięcy. Na konferencji prasowej w Wiedniu 12 grudnia minister spraw wewnętrznych Gerhard Karner przedstawił nową koncepcję bezpieczeństwa „Trzech Murów”, która przekształca dotychczasowe sześciomiesięczne odstępstwo od zasad swobodnego przepływu w strefie Schengen w rozwiązanie półtrwałe. W ramach planu „Mur Pierwszy” wzmacnia zewnętrzne granice UE na Bałkanach Zachodnich, „Mur Drugi” rozszerza wspólne patrole na Węgrzech, a nowo ogłoszony „Mur Trzeci” umacnia mobilne jednostki policji, drony i systemy ANPR na austriackim terytorium, monitorujące każdy przejazd drogowy i kolejowy z Czechami.

Dla podróżnych oznacza to jednoznacznie, że wszyscy – w tym obywatele UE – muszą nadal przechodzić przez wyznaczone punkty kontrolne, gdzie sprawdzane są dokumenty tożsamości, a czasem także dokumenty pojazdów. Przewoźnicy już zgłaszają poranne kolejki trwające od 30 do 45 minut na przejściach Kleinhaugsdorf/Hatě i Mikulov/Drasenhofen, co podnosi koszty dostawy na trasie Praga–Wiedeń o 40–70 euro za przejazd w obie strony. Firmy przewozowe i operator kolejowy ÖBB informują, że kontrole na pokładzie również będą kontynuowane.



Czeskie firmy logistyczne i dostawcy branży motoryzacyjnej obawiają się, że przedłużone kontrole osłabią łańcuchy dostaw just-in-time, które tworzą dwustronny korytarz handlowy o wartości 13 miliardów euro. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Czech zapowiedziało, że poruszy tę kwestię na najbliższej Radzie UE ds. Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, argumentując, że przypadki przemytu migrantów na granicy są obecnie „bliskie zeru”, a większość opóźnień wynika z braków kadrowych, a nie z powodów bezpieczeństwa.

Z perspektywy mobilności korporacyjnej przedłużenie kontroli oznacza, że menedżerowie ds. podróży muszą uwzględniać zapas czasowy w planach podróży i zapewnić, że pracownicy delegowani mają przy sobie paszporty lub krajowe dowody tożsamości, nawet podczas nominalnie „krajowych” podróży w strefie Schengen. Zespoły HR zajmujące się relokacją pracowników między Wiedniem a Brnem powinny także przewidzieć wyższe koszty transportu przeprowadzek oraz ewentualne nadgodziny spowodowane kolejkami na granicy. Dostawcy usług wizowych odnotowują wzrost zapytań od osób dojeżdżających przez granicę, które chcą uzyskać drugi paszport, by uniknąć opóźnień w przetwarzaniu dokumentów.

W dłuższej perspektywie dyplomaci ostrzegają, że przekształcenie tymczasowego odstępstwa w stałą politykę grozi normalizacją wewnętrznych granic Schengen w całej UE. Jeśli inne państwa członkowskie pójdą śladem Austrii, firmy mogą stanąć przed mozaiką kontroli, które podważą jedną z kluczowych przewag konkurencyjnych Europy – swobodny przepływ osób i towarów.