Finlandia zaostrza wymagania dotyczące stałego pobytu: od stycznia 2026 roku sześć lat pobytu, nowe zasady językowe i dotyczące pracy

Finlandia zatwierdziła największą od ponad dekady reformę ustawy o cudzoziemcach. W komunikacie prasowym z 26 grudnia Ministerstwo Spraw Wewnętrznych potwierdziło, że od 8 stycznia 2026 roku cudzoziemcy będą musieli mieszkać w Finlandii nieprzerwanie przez co najmniej sześć lat – zamiast dotychczasowych czterech – zanim będą mogli złożyć wniosek o stały pobyt. Reforma wprowadza także dwa nowe wymogi integracyjne: wnioskodawcy muszą wykazać się znajomością języka fińskiego lub szwedzkiego na poziomie co najmniej A2 oraz udokumentować dwa pełne lata zatrudnienia na terenie Finlandii. Zdaniem urzędników zmiana ta lepiej dostosowuje politykę imigracyjną do wymogów rynku pracy i integracji językowej obowiązujących w innych krajach nordyckich.

Przedstawiciele Ministerstwa Spraw Wewnętrznych argumentują, że wydłużenie okresu kwalifikacyjnego pomoże ograniczyć „migrację nastawioną na świadczenia” i zapewni, że nowo przybyli będą wystarczająco zakorzenieni w społeczeństwie fińskim, zanim uzyskają prawo do nieograniczonego pobytu. Wyjątki jednak pozostają. Osoby o wysokich dochodach (obecnie definiowane jako zarobki powyżej 60 000 euro rocznie) oraz posiadacze specjalistycznych dyplomów w zawodach deficytowych będą mogli ubiegać się o stały pobyt po czterech latach, pod warunkiem zdania testu językowego na poziomie B1. Fińska Służba Imigracyjna (Migri) szacuje, że około 38% obecnych wnioskodawców o stały pobyt nie spełniłoby nowych, bardziej rygorystycznych wymagań.



Dla międzynarodowych firm największym bezpośrednim skutkiem będzie wydłużenie planowania zatrudnienia. Działy HR, które dotąd traktowały stały pobyt jako narzędzie zatrzymania pracowników po czterech latach, muszą teraz uwzględnić co najmniej sześć lat, zanim kluczowi pracownicy spoza UE uzyskają stabilność wynikającą z długoterminowego pozwolenia. Ma to wpływ na ustalanie wynagrodzeń, sponsorowanie łączenia rodzin oraz przenoszenie uprawnień emerytalnych – wszystkie te kwestie stają się łatwiejsze po uzyskaniu statusu stałego rezydenta. Eksperci ds. imigracji zalecają, by pracodawcy już na wczesnym etapie inwestowali w szkolenia językowe i prowadzenie dokładnej dokumentacji płacowej, aby pracownicy mogli udowodnić ciągłość zatrudnienia po upływie sześciu lat.

Zmiana niesie też ryzyko: pracownicy, którzy przejdą na umowy na część etatu lub pozostaną bez pracy przez ponad trzy kolejne miesiące, będą musieli zaczynać okres kwalifikacyjny od nowa. Firmy muszą więc wprowadzić bardziej rygorystyczny nadzór nad pracownikami, aby wcześnie wykrywać osoby zagrożone utratą kwalifikacji. Organizacje branżowe postulują wprowadzenie wyjątków z tytułu siły wyższej, obejmujących urlopy rodzicielskie, choroby i recesje, jednak na razie nie zgłoszono żadnych poprawek.

W praktyce osoby, które osiągną cztery lata pobytu przed 8 stycznia 2026 roku, mogą jeszcze składać wnioski na dotychczasowych zasadach. Migri spodziewa się wzmożonego napływu wniosków pod koniec roku i ostrzega przed wydłużonymi kolejkami na początku 2026 roku. Pracodawcy z uprawnionymi pracownikami powinni złożyć wnioski do 31 grudnia 2025 roku, aby uniknąć nowych, bardziej wymagających kryteriów. Ponadto fińscy ustawodawcy zapowiadają kolejne reformy dotyczące obywatelstwa – możliwe, że wprowadzą obowiązkowy test z wiedzy obywatelskiej – co podkreśla szerszy zwrot w polityce migracyjnej w kierunku migracji opartej na umiejętnościach i integracji.