Finlandia cofa status uchodźcy obywatelom Iraku i Rosji po przeglądzie bezpieczeństwa narodowego

Fiński Urząd ds. Imigracji (Migri) po raz pierwszy wykorzystał nowe uprawnienia wprowadzone w zeszłym roku, aby odebrać cudzoziemcom ochronę uchodźczą ze względów bezpieczeństwa narodowego. Jak potwierdziło ukraińskie medium Mezha, Migri już anulowało status uchodźcy dziewięciu Irakijczykom i pięciu Rosjanom oraz cofnęło ochronę uzupełniającą kolejnym pięciu Irakijczykom. Obecnie toczy się aktywne postępowanie w piętnastu kolejnych sprawach dotyczących obywateli Iraku, Rosji oraz trzech innych, nieujawnionych krajów.

To zdecydowane zaostrzenie fińskiej polityki azylowej. Do stycznia 2025 roku status uchodźcy mógł zostać cofnięty jedynie po skazaniu za poważne przestępstwo i wydaniu przez sąd decyzji o deportacji. Zmiany, które weszły w życie 1 stycznia 2025 roku (oraz równoległe poprawki do ustawy o cudzoziemcach z maja 2025 dotyczące zezwoleń na pobyt stały), obniżyły ten próg: Migri może teraz wznowić każdą sprawę, jeśli wiarygodne informacje łączą beneficjenta ochrony z terroryzmem, szpiegostwem lub innymi działaniami uznanymi za zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego – nawet bez wyroku skazującego.



W praktyce procedura polega na tym, że Fińska Służba Bezpieczeństwa i Wywiadu (SUPO) przekazuje Migri tajną ocenę ryzyka. Jeśli urząd imigracyjny uzna, że dana osoba stanowi „realne, aktualne i wystarczająco poważne zagrożenie”, może anulować status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą oraz wydać decyzję o deportacji. Osoba ta ma prawo do ustnego przesłuchania i dwa tygodnie na odwołanie się do sądu administracyjnego, jednak organizacje wspierające pomoc prawną wskazują, że tajne dowody utrudniają skuteczną obronę.

Dla międzynarodowych firm zatrudniających pracowników z Iraku lub Rosji w Finlandii, ta zmiana podkreśla konieczność stałego monitorowania zgodności z przepisami. Pracodawcy powinni regularnie weryfikować status pobytowy pracowników, ponieważ utrata ochrony automatycznie unieważnia zezwolenia dla osób towarzyszących i może naruszać warunki zatrudnienia. Menedżerowie ds. mobilności powinni uwzględnić dodatkowy czas na nowe wnioski, gdyż Migri przekierowuje personel do przeglądów bezpieczeństwa, co może spowolnić standardowe procedury.

Analitycy polityczni zauważają, że Finlandia nie działa w izolacji. Szwecja i państwa bałtyckie wprowadziły lub rozważają podobne środki w odpowiedzi na to, co rządy określają jako „uzbrojoną migrację” organizowaną przez Rosję. W krótkim terminie surowsze podejście prawdopodobnie zniechęci część ubiegających się o azyl, natomiast w dłuższej perspektywie prawnicy spodziewają się fali sporów sądowych na poziomie krajowym i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, które będą testować równowagę między bezpieczeństwem a zasadą non-refoulement.