Opozycja oskarża rząd Hiszpanii o ukrywanie planu masowej legalizacji migrantów

Hiszpański nadzwyczajny program legalizacji pobytu dla nieudokumentowanych migrantów — który ma umożliwić uzyskanie zezwoleń na pobyt nawet pół miliona osób — wszedł w burzliwą fazę polityczną. Kilka godzin po tym, jak Ministerstwo Integracji, Zabezpieczenia Społecznego i Migracji potwierdziło, że wewnętrzne raporty dotyczące wpływu programu zostały uznane za poufne, rzeczniczka parlamentarnej partii konserwatywnej Partido Popular (PP), Ester Muñoz, oświadczyła dziennikarzom, że rząd Sáncheza próbuje przeforsować tę ustawę „po cichu”, bo zdaje sobie sprawę z wywoływanego przez nią chaosu. Legalizacja, poparta przez ponadpartyjną uchwałę na 2025 rok oraz ponad 700 organizacji społeczeństwa obywatelskiego, pozwoli cudzoziemcom, którzy mieszkali w Hiszpanii przed 1 stycznia 2026 roku lub złożyli wniosek o azyl do tego dnia, ubiegać się o roczne zezwolenie na pobyt z wyjątkowych powodów. W praktyce zezwolenie to będzie można przekształcić w standardowe dwuletnie pozwolenie, które umożliwia łączenie rodzin i mobilność zawodową. Przedsiębiorstwa zatrudniające dużą liczbę nieudokumentowanych pracowników w rolnictwie, hotelarstwie i opiece nad osobami starszymi uważnie obserwują sytuację, ponieważ proces ten może przenieść dziesiątki tysięcy osób z szarej strefy do legalnych umów podlegających składkom na ubezpieczenia społeczne. Partia PP oburza się na decyzję rządu o oznaczeniu części dokumentacji przygotowawczej jako „zarezerwowanej”, co ogranicza dostęp parlamentu. Liderzy partii argumentują, że Hiszpanie mają prawo wiedzieć, jak ta ustawa wpłynie na usługi publiczne, rynek pracy i mieszkalnictwo, a tajemniczość podsyca ksenofobiczne narracje. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych odpowiada, że klasyfikacja dotyczy jedynie szczegółów operacyjnych — takich jak kontrole antyfraudowe, które mogłyby zostać podważone, gdyby zostały ujawnione — a kluczowe dane zostaną opublikowane po zatwierdzeniu dekretu królewskiego, co ma nastąpić w czerwcu. Dla menedżerów ds. mobilności polityczne napięcia ukrywają praktyczny wniosek: firmy wkrótce będą miały jasno uregulowaną ścieżkę do zatrudniania pracowników, którzy już przebywają na hiszpańskim terytorium, ale nie mają dokumentów. Pracodawcy, którzy pomogą pracownikom w legalizacji, zapewnią sobie zgodność z prawem, zmniejszą ryzyko reputacyjne i zyskają dostęp do stabilniejszej siły roboczej. Prawnicy imigracyjni radzą firmom, by zaczęły gromadzić dowody ciągłego pobytu — zaświadczenia o zameldowaniu, rachunki za czynsz, dokumenty szkolne — aby móc złożyć wnioski zaraz po uruchomieniu platformy elektronicznej. Jeśli program zostanie wdrożony zgodnie z planem, Hiszpania dołączy do Włoch (2020) i Portugalii (2023) w stosowaniu jednorazowych legalizacji, które mają dostosować podaż pracy do potrzeb demograficznych. Komisja Europejska jak dotąd pozostawia takie decyzje państwom członkowskim, ale analitycy zauważają, że Hiszpania cicho testuje wzór, który mogą wykorzystać inne kraje strefy Schengen borykające się z problemem nieudokumentowanej siły roboczej.