Finlandia proponuje przedłużenie kontrowersyjnej ustawy o ochronie granic „pushback” do 2028 roku

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych opublikowało 13 lipca projekt ustawy, który przewiduje przedłużenie tymczasowej ustawy o ochronie granicy Finlandii – powszechnie nazywanej „ustawą o pushbackach” – o kolejne dwa lata, do 31 grudnia 2028 roku. Przepisy, wprowadzone po raz pierwszy w połowie 2024 roku, dają strażnikom granicznym prawo do odmowy wjazdu oraz kierowania wniosków o azyl do wyznaczonych punktów granicznych w sytuacji zagrożenia tzw. „instrumentalizowaną migracją”. Helsinki argumentują, że Rosja może ponownie próbować wywierać presję na Finlandię i UE, kierując obywateli państw trzecich na granicę, tak jak miało to miejsce pod koniec 2023 roku, gdy tysiące nieudokumentowanych podróżnych pojawiło się na zwykle spokojnych przejściach granicznych. Minister spraw wewnętrznych Mari Rantanen podkreśliła, że służby bezpieczeństwa nadal oceniają ryzyko jako „wysokie w dającej się przewidzieć przyszłości”, dlatego nadzwyczajne uprawnienia muszą pozostać dostępne. Zgodnie z projektem, formalną decyzję o wprowadzeniu ograniczeń miałby podejmować rząd, a nie pojedynczy funkcjonariusze, a środki te byłyby czasowo i terytorialnie ograniczone. Projekt jest obecnie poddany konsultacjom publicznym do 15 sierpnia; rząd planuje przedłożyć go parlamentowi na początku jesieni, aby obecna ustawa nie wygasła pod koniec 2026 roku. Praktycy zajmujący się imigracją biznesową powinni zwrócić uwagę, że projekt zachowuje wyjątki dla uczciwych podróżnych służbowych, obywateli UE oraz osób posiadających ważne fińskie zezwolenia na pobyt, jednak firmy mogą ponownie napotkać na doraźne zamknięcia wybranych wschodnich przejść granicznych. Międzynarodowe korporacje zatrudniające pracowników lub podwykonawców przejeżdżających przez Rosję powinny mieć w gotowości alternatywne trasy lotnicze lub morskie. Firmy logistyczne powinny również przygotować się na losowe kontrole i weryfikacje dokumentów w przypadku ponownego uruchomienia ustawy. Reakcja na poziomie UE jest prawdopodobna: kilku europosłów skrytykowało pierwotne przepisy za naruszanie prawa do ubiegania się o azyl. Komisja Europejska jak dotąd powstrzymała się od wszczęcia postępowania w sprawie naruszenia prawa, argumentując, że środki nadzwyczajne pozostają „proporcjonalne”. Biorąc pod uwagę zaostrzony kontekst bezpieczeństwa od czasu przystąpienia Finlandii do NATO w zeszłym roku, obserwatorzy spodziewają się, że Bruksela zachowa powściągliwość, przynajmniej do zakończenia procesu konsultacji. Firmy powinny jednak monitorować potencjalne wyzwania sądowe, które mogą w krótkim czasie zawiesić obowiązywanie ustawy.