Belgia aktualizuje prawo dotyczące przyjmowania azylantów, dostosowując je do nowych standardów UE

Na posiedzeniu Rady Ministrów 18 lipca 2026 roku przyjęto ukierunkowaną, lecz politycznie wrażliwą reformę belgijskiego systemu przyjmowania osób ubiegających się o azyl. Projekt ustawy, przedłożony przez minister ds. azylu i migracji Anneleen Van Bossuyt, zmienia ustawę o przyjmowaniu z 2007 roku, dostosowując ją do dyrektywy (UE) 2024/1346 w ramach odnowionego Paktu UE dotyczącego migracji i azylu. Nowe przepisy likwidują krajową klauzulę, która zobowiązywała federalną agencję Fedasil do zapewniania zakwaterowania powtarzającym się (tzw. „kolejnym”) wnioskodawcom po uznaniu ich wniosku za dopuszczalny. Zgodnie z nowym brzmieniem ustawy, automatyczne prawo do zakwaterowania zostaje zniesione, co daje Fedasil większą swobodę w priorytetyzowaniu osób składających wniosek po raz pierwszy oraz grup najbardziej narażonych. Belgia od dawna boryka się z niedoborem miejsc w ośrodkach przyjęć: między styczniem a czerwcem 2026 roku Fedasil odnotował 17% wzrost liczby zgłoszeń w porównaniu z rokiem poprzednim, co zmusiło do awaryjnego korzystania z hosteli młodzieżowych i koszar wojskowych. Rząd podkreśla, że zmiana pozwoli na sprawiedliwsze zarządzanie dostępną pojemnością oraz ograniczy nadużycia związane z powtarzającymi się wnioskami, jednocześnie spełniając minimalne standardy wymagane przez dyrektywę UE. Krytycy, w tym kilka organizacji pozarządowych oraz Francuskojęzyczne Centrum ds. Równości Szans, ostrzegają, że nowelizacja może doprowadzić do bezdomności uznanych uchodźców i wywołać wzrost liczby odwołań sądowych. Pod względem operacyjnym ustawa precyzuje, że Fedasil może zawiesić lub ograniczyć pomoc materialną dla kolejnych wnioskodawców do czasu pozytywnego rozpatrzenia ich nowego wniosku przez Federalny Urząd ds. Azylu i Migracji. Wprowadza także przyspieszone procedury dla osób wrażliwych i dzieci, zgodne z unijnymi przepisami dotyczącymi specjalnych potrzeb w zakresie przyjmowania. Projekt ustawy wróci teraz do Rady Stanu po raz drugi, aby uzyskać opinię doradczą, ponieważ klauzula dotycząca pomocy materialnej została dodana po pierwszym czytaniu w grudniu 2025 roku. Dla pracodawców i organizatorów relokacji bezpośredni wpływ jest pośredni, lecz odczuwalny. Opóźnienia w procedurach przyjęcia i uzyskania statusu pobytowego często spowalniają procesy ubiegania się o pozwolenia na pracę dla członków rodzin wysoko wykwalifikowanych migrantów, którzy później starają się o azyl. Uwolnienie pojemności może przyspieszyć rozpatrywanie spraw w belgijskim Urzędzie Imigracyjnym. Firmy wspierające bezpłatne przypadki lub rekrutujące uchodźców w ramach programów talentów i integracji (np. pilotaż Talent Pool we Flandrii) powinny uważnie obserwować, jak nowe przepisy wpłyną na dostępność mieszkań oraz zgodność z unijnymi zobowiązaniami dotyczącymi ochrony tymczasowej. Debata ta odzwierciedla szerszy trend w UE: państwa członkowskie zaostrzają krajowe warunki przyjmowania, jednocześnie uzgadniając wspólne minimum. Specjaliści ds. mobilności powinni spodziewać się większych różnic w Europie w sposobie rozpatrywania powtarzających się wniosków azylowych, co będzie miało konsekwencje dla dostępu do zabezpieczenia społecznego, nauki języka i ostatecznie integracji na rynku pracy.