Ukraine sẽ cử chuyên gia phòng thủ drone sang Phần Lan khi các vụ việc UAV lạc đường tăng mạnh ở biên giới phía đông

Không phận phía đông Phần Lan đã trở thành điểm nóng bất ngờ trong cuộc chiến Nga-Ukraine. Trong sáu tháng qua, Lực lượng Biên phòng Phần Lan đã ghi nhận ít nhất bốn vụ việc các thiết bị bay không người lái (UAV) được cho là của Ukraine bị lệch hướng và rơi xuống lãnh thổ Phần Lan, gần đây nhất là vào ngày 3 tháng 5 gần thị trấn Ilomantsi. Mặc dù các vụ xâm nhập này đến nay đều là vô tình, nhưng chúng cho thấy cuộc xung đột có thể nhanh chóng lan sang các nước láng giềng và đặt ra những câu hỏi mới về an toàn hàng không dân dụng cũng như bảo vệ cơ sở hạ tầng quan trọng.

Bộ trưởng Ngoại giao Elina Valtonen cho biết tại Brussels hôm thứ Hai, ngày 11 tháng 5, rằng Kyiv sẽ cử một phái đoàn chuyên gia đến Helsinki “trong vài tuần tới” để chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn về phát hiện và vô hiệu hóa drone. Trước cuộc họp Hội đồng Ngoại giao EU, bà Valtonen nói rằng đội ngũ này sẽ gồm các kỹ sư chế tạo drone FPV của Ukraine cùng các sĩ quan có kinh nghiệm trong các biện pháp đối phó chiến tranh điện tử. Người đồng cấp Ukraine, ông Andrii Sybiga, cũng xác nhận kế hoạch này trên mạng xã hội X và nhấn mạnh rằng “lãnh thổ Phần Lan đang đối mặt với một vấn đề nghiêm trọng khi drone bay lạc qua biên giới.”

Mục tiêu trước mắt là lắp đặt thêm các cảm biến tần số vô tuyến và thiết bị gây nhiễu dọc theo biên giới Phần Lan-Nga dài 1.340 km và tại các điểm dân sự quan trọng như sân bay Helsinki-Vantaa và cảng HaminaKotka. Phần Lan hiện đã vận hành một mạng lưới cảm biến chống UAV hạn chế, nhưng các nguồn tin quân sự cho biết vẫn còn những vùng trống, đặc biệt ở các khu vực thưa dân như Bắc Karelia và Kainuu. Lực lượng Quốc phòng dự kiến sẽ đề xuất một khoản ngân sách bổ sung 45 triệu euro trong tháng này để triển khai các thiết bị phát hiện RF di động.



Đối với cộng đồng doanh nghiệp, động thái này có những tác động thực tiễn. Các hãng vận chuyển hàng không có tuyến bay qua hành lang phía đông Phần Lan có thể phải đối mặt với việc đóng cửa tạm thời đường bay trong quá trình thử nghiệm thiết bị gây nhiễu, trong khi các công ty logistics cần theo dõi chặt chẽ các thông báo NOTAM. Các doanh nghiệp có chuỗi cung ứng xuyên biên giới cũng nên xem xét lại các điều khoản bảo hiểm, vì các nhà bảo hiểm có thể coi các sự cố ngừng hoạt động liên quan đến drone là sự kiện bất khả kháng.

Về lâu dài, sáng kiến này có thể thúc đẩy công tác xây dựng quy định chung trên toàn EU về tiêu chuẩn chống UAV. Các quan chức Phần Lan đang thúc giục Cơ quan An toàn Hàng không Liên minh châu Âu (EASA) công bố hướng dẫn thống nhất để công nghệ mua sắm cho biên giới phía đông có thể được triển khai lại ở các khu vực khác trong Schengen mà không cần chứng nhận mới. Các doanh nghiệp vận hành chương trình drone riêng, ví dụ trong kiểm tra cảng hoặc lâm nghiệp, nên chuẩn bị cho việc cấp phép nghiêm ngặt hơn và bắt buộc sử dụng bộ phát tín hiệu khi các quy định được ban hành.

Những người sử dụng lao động gửi nhân viên đến khu vực đông nam Phần Lan được khuyên đăng ký họ trên các nền tảng theo dõi hành trình doanh nghiệp và thông báo trước về khả năng bị trì hoãn chuyến bay hoặc chuyển hướng tạm thời. Bà Valtonen nhấn mạnh rằng đến nay chưa có ai bị thương do các drone bay lạc, nhưng cảnh báo “khoảng cách sai sót đang thu hẹp khi lưu lượng giao thông trong khu vực tăng lên cùng với mùa du lịch hè.”