Ngoại trưởng Trung Quốc Đột Ngột Dừng Chân Tại Helsinki, Báo Hiệu Hòa Dịu và Khả Năng Nới Lỏng Hạn Chế Du Lịch

Lần đầu tiên sau hơn hai thập kỷ, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc đã có chuyến thăm chính thức tới Phần Lan. Wang Yi đã đến Helsinki vào Chủ nhật, ngày 5 tháng 7, gặp gỡ người đồng cấp Elina Valtonen và Tổng thống Alexander Stubb trước khi tới khu nghỉ hè của tổng thống tại Naantali. Theo thông tin từ hãng tin Tân Hoa Xã vào cuối buổi tối, Wang cho biết Bắc Kinh sẵn sàng “mở rộng thương mại và đầu tư, đồng thời tăng cường hợp tác trong chuyển đổi xanh, đổi mới khoa học và trí tuệ nhân tạo” theo Kế hoạch Hành động Chung giai đoạn 2023-2027 giữa hai nước.

Dù các cuộc đàm phán được trình bày dưới góc độ kinh tế vĩ mô, các quan chức hai bên xác nhận vấn đề di chuyển là trọng tâm chính. Bộ Ngoại giao Phần Lan cho biết họ muốn khôi phục lịch trình trước đại dịch với 35 chuyến bay thẳng hàng tuần giữa Helsinki và các thành phố đại lục Trung Quốc — mạng lưới từng chiếm một phần tư lưu lượng bay đường dài của Finnair. Các hãng hàng không Trung Quốc cũng đang vận động để có thêm slot tại sân bay Helsinki-Vantaa khi họ tái xây dựng năng lực châu Âu sau khi Trung Quốc mở cửa biên giới vào tháng 1 năm 2025.

Wang và Valtonen đã đồng ý thành lập một nhóm công tác về “tạo điều kiện cấp visa cho doanh nhân, sinh viên và nhân tài công nghệ cao”, với cuộc họp đầu tiên dự kiến vào tháng 9. Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc đang thực hiện chiến dịch tăng cường quan hệ tại Bắc Âu, sau khi đã ghé thăm Đan Mạch và Thụy Điển đầu tuần. Các nhà phân tích cho rằng Helsinki là điểm đến tự nhiên nhờ vai trò trung chuyển đông-tây và thế mạnh nghiên cứu 6G — lĩnh vực Bắc Kinh mong muốn hợp tác phát triển để tránh rủi ro kiểm soát xuất khẩu xuyên Đại Tây Dương.

Các công ty công nghệ Phần Lan như Nokia và Kone có mặt lớn tại Trung Quốc và đang vận động để việc chuyển giao nhân sự nội bộ trở nên thuận lợi hơn sau khi Phần Lan siết chặt yêu cầu về thường trú nhân từ tháng 1. Đối với các nhà hoạch định di chuyển toàn cầu, điều quan trọng ngay lúc này là ý chí chính trị song phương đã có để đơn giản hóa thủ tục nhập cảnh. Đại sứ quán Phần Lan tại Bắc Kinh và Thượng Hải vẫn cấp visa Schengen trong vòng 15 ngày, nhưng giới doanh nghiệp than phiền thủ tục xin giấy phép xuất cảnh của Trung Quốc có thể kéo dài đến sáu tuần. Nếu nhóm công tác mới thực hiện đúng cam kết về các kênh ưu tiên cho các đoàn công tác, thời gian di chuyển có thể giảm đáng kể vào đầu năm 2027, đúng lúc các dự án hydro xanh của Phần Lan tìm kiếm đầu tư từ Trung Quốc.

Về mặt chiến lược, chuyến dừng chân của Wang nhấn mạnh sự cân bằng địa chính trị mà thành viên NATO mới nhất phải đối mặt. Helsinki mong muốn đa dạng hóa thị trường xuất khẩu khi thương mại với Nga sụp đổ, nhưng phải làm điều đó mà không làm phật lòng các đối tác EU lo ngại về các chiến thuật cưỡng ép kinh tế của Bắc Kinh. Việc mở rộng các liên kết giữa người với người — du lịch, trao đổi sinh viên và luân chuyển nghiên cứu — là con đường ít rủi ro để tăng cường hợp tác sâu rộng hơn. Các chuyên gia về di chuyển nên chú ý đến các chương trình thử nghiệm visa cấp tại sân bay hoặc visa nhiều lần nhập cảnh kéo dài có thể được hình thành từ các cuộc đàm phán sắp tới.