
De Visegrád-groep (V4) van Midden-Europa botst opnieuw met Brussel – ditmaal over het nieuwe mechanisme van de Europese Commissie voor de verdeling van asielzoekers. Tijdens een persconferentie in Warschau op 13 november verklaarden vertegenwoordigers van de ministeries van Binnenlandse Zaken van Polen, Hongarije, Slowakije en Tsjechië dat hun regeringen een gecoördineerde juridische actie voorbereiden bij het Europees Hof van Justitie om de zogenaamde ‘verplichte solidariteitsclausule’ aan te vechten, die eerder dit jaar met gekwalificeerde meerderheid door de lidstaten werd aangenomen.
Voor Praag zijn de belangen zowel politiek als praktisch. De aftredende centrumrechtse coalitie van premier Petr Fiala krijgt binnenlands kritiek omdat ze er niet in slaagde een permanente vrijstelling van herverdelingsquota te verkrijgen; tegelijkertijd staat de aanstaande regering onder leiding van ANO onder druk van de extreemrechtse partij Vrijheid & Directe Democratie (SPD) om een nog strengere koers te varen. Tsjechische functionarissen wijzen erop dat de arbeidsmarkt al onder druk staat door de aanwezigheid van 400.000 Oekraïense vluchtelingen en benadrukken dat Tsjechië per hoofd van de bevolking de vierde grootste buitenlandse populatie binnen de EU huisvest.
Juridische experts verwachten dat de V4 het moeilijk zal hebben om de verordening volledig te laten vernietigen, maar gedeeltelijke verlichting is mogelijk. Volgens artikel 86 van de Schengen Grenscode kunnen lidstaten ‘geïndividualiseerde vormen van solidariteit’ aanvragen als ze ‘structurele capaciteitsbeperkingen’ kunnen aantonen. In de praktijk zou dit Praag kunnen toestaan de opname van asielzoekers te vervangen door een financiële bijdrage aan landen met opvangcentra zoals Italië of Spanje.
Multinationals die de kwestie volgen, moeten zich voorbereiden op een langdurige periode van onzekerheid. Elke juridische procedure duurt minstens 18 maanden, en tot die tijd kunnen bedrijven die personeel naar Tsjechië verplaatsen te maken krijgen met langere verwerkingstijden als consulaire diensten worden ingezet voor zaken met beschermde status. Immigratieadviseurs raden aan een buffer van vier tot zes weken in te bouwen bij de planning van startdata en waakzaam te zijn voor mogelijke straatprotesten die de landgrenzen met Polen en Slowakije kunnen verstoren.
Hoewel de vier landen benadrukken dat hun bezwaar ‘principieel is, niet obstructief’, vrezen EU-diplomaten dat de rechtszaak de uitvoering van het bredere Pact over Migratie en Asiel kan vertragen, inclusief hervormingen die de mobiliteit van werknemers ten goede zouden komen, zoals snellere afgifte van kortverblijfsvisa en geharmoniseerde digitale reisdocumenten. Een hoge Tsjechische onderhandelaar vertelde Euronews dat Praag nog steeds hoopt op ‘een politieke compromis’, maar waarschuwde dat het forceren van deze kwestie ‘het oost-westverschil kan verdiepen op een moment dat Europa dat het minst kan missen.’
Voor Praag zijn de belangen zowel politiek als praktisch. De aftredende centrumrechtse coalitie van premier Petr Fiala krijgt binnenlands kritiek omdat ze er niet in slaagde een permanente vrijstelling van herverdelingsquota te verkrijgen; tegelijkertijd staat de aanstaande regering onder leiding van ANO onder druk van de extreemrechtse partij Vrijheid & Directe Democratie (SPD) om een nog strengere koers te varen. Tsjechische functionarissen wijzen erop dat de arbeidsmarkt al onder druk staat door de aanwezigheid van 400.000 Oekraïense vluchtelingen en benadrukken dat Tsjechië per hoofd van de bevolking de vierde grootste buitenlandse populatie binnen de EU huisvest.
Juridische experts verwachten dat de V4 het moeilijk zal hebben om de verordening volledig te laten vernietigen, maar gedeeltelijke verlichting is mogelijk. Volgens artikel 86 van de Schengen Grenscode kunnen lidstaten ‘geïndividualiseerde vormen van solidariteit’ aanvragen als ze ‘structurele capaciteitsbeperkingen’ kunnen aantonen. In de praktijk zou dit Praag kunnen toestaan de opname van asielzoekers te vervangen door een financiële bijdrage aan landen met opvangcentra zoals Italië of Spanje.
Multinationals die de kwestie volgen, moeten zich voorbereiden op een langdurige periode van onzekerheid. Elke juridische procedure duurt minstens 18 maanden, en tot die tijd kunnen bedrijven die personeel naar Tsjechië verplaatsen te maken krijgen met langere verwerkingstijden als consulaire diensten worden ingezet voor zaken met beschermde status. Immigratieadviseurs raden aan een buffer van vier tot zes weken in te bouwen bij de planning van startdata en waakzaam te zijn voor mogelijke straatprotesten die de landgrenzen met Polen en Slowakije kunnen verstoren.
Hoewel de vier landen benadrukken dat hun bezwaar ‘principieel is, niet obstructief’, vrezen EU-diplomaten dat de rechtszaak de uitvoering van het bredere Pact over Migratie en Asiel kan vertragen, inclusief hervormingen die de mobiliteit van werknemers ten goede zouden komen, zoals snellere afgifte van kortverblijfsvisa en geharmoniseerde digitale reisdocumenten. Een hoge Tsjechische onderhandelaar vertelde Euronews dat Praag nog steeds hoopt op ‘een politieke compromis’, maar waarschuwde dat het forceren van deze kwestie ‘het oost-westverschil kan verdiepen op een moment dat Europa dat het minst kan missen.’
Bron: Euronews