Duitsland zet discussie in gang door mannen onder 45 te verplichten militaire toestemming te vragen voor reizen langer dan drie maanden

Een stille bepaling in de Bundeswehr-Hervormingswet, die op 1 januari 2026 van kracht werd, staat plotseling op de voorpagina’s. Op zondag 5 april onthulden Duitse media dat elke mannelijke Duitse burger tussen 17 en 45 jaar vooraf toestemming moet krijgen van een lokaal Bundeswehr-carrièrecentrum voordat hij langer dan 90 dagen het land verlaat. Het ministerie van Defensie bevestigde deze verplichting en benadrukte dat goedkeuring “standaard wordt verleend” zolang de militaire dienst vrijwillig blijft. Toch zorgt de regel voor onrust onder Duitsland’s zeer mobiele beroepsbevolking, van tussenjaarstudenten en Erasmus-uitwisselingen tot topmanagers die regelmatig langdurige buitenlandse opdrachten aannemen.

De regeling herleeft een eis uit de Koude Oorlog die in 2011 werd afgeschaft toen de dienstplicht werd opgeschort. De herinvoering maakt deel uit van een bredere poging van de regering-Merz om het aantal reservisten uit te breiden tot 200.000 en om juridische ruimte te creëren voor een snelle herinvoering van de dienstplicht als de personeelsdoelen niet worden gehaald. Omdat de Bundeswehr potentiële dienstplichtigen in een crisis snel moet kunnen opsporen, stellen ambtenaren dat ze moeten weten wie er in het buitenland is en hoe lang.



Critici stellen dat deze maatregel neerkomt op een onofficiële uitreisvergunning en inbreuk maakt op de bewegingsvrijheid die is gegarandeerd door de Duitse Grondwet en EU-wetgeving. Er zijn veel praktische vragen. De wet noemt geen verwerkingstermijn en ook geen digitaal aanvraagkanaal. Immigratierechtadvocaten waarschuwen dat werkgevers die personeel voor langere tijd naar het buitenland sturen, te maken kunnen krijgen met vertragingen of zelfs boetes als werknemers vertrekken voordat de toestemming is verleend. Universiteiten vrezen verstoring van uitwisselingssemesters die elk najaar beginnen, terwijl ontwikkelingsorganisaties wijzen op mogelijke obstakels voor vrijwilligers in het mondiale Zuiden.

Voor multinationals met hoofdkantoor in Duitsland is de veiligste strategie om een buffer van vier tot zes weken in de planning van opdrachten op te nemen en de goedkeuring van de Bundeswehr samen met visumpapieren te documenteren. Mobiliteitsmanagers moeten ook letten op de komende administratieve richtlijnen die het ministerie heeft beloofd om “bureaucratie te minimaliseren” – maar die mogelijk toch periodieke statusupdates van reizigers in het buitenland vereisen.

Op de middellange termijn herinnert deze kwestie eraan dat veiligheidsbeleid invloed kan hebben op talentmobiliteit. Met een parlementaire herziening van de dienstplicht gepland voor 2027, doen wereldwijde mobiliteitsteams er verstandig aan om nu al hun Duitse talentenpijplijn en noodplannen in kaart te brengen.